Burçoq
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 721-b. — ziyouz.com
Burçoq (Lathyrus sativus L.) — dukkakdoşlarga mansub bir yillik ösimlik. Poyasi 4 qirrali, bargi juft patsimon, murakkab, gullari zangori, puşti, qizil, binafşa. Dukkaklari uzunçoq va bir oz yassi, 4—7 uruğli. Özbekiston hududida yovvoyi holda ham ösadigan 12 turi köp uçraydi. B. asosan yemxaşak ekini bölib, don, kökpoya, piçan oliş va silos bostiriş hamda çorvani ötlatiş uçun ekiladi. Uning donlarida oqsil moddasi nöxat va öris nöxatga nisbatan köp böladi. Uruğida 2430% oqsil, 0,81,5% moy, 5055% kraxmal, 3—6% kletçatka, 2,1 — 4% kul bor.
B. juda töyimli ozuqa. Tuproqda azot töplovçi ösimlik. Rossiyaning Yevropa qismida, Ğarbiy Sibirda, Ukraina jan. da, Qozoğistonda ekiladi. Gektaridan 35—50 s don, 100 s töpon (somon) beradi. Kök öt hosili 300 s atrofida.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУРЧОҚ (Lathyrus sativus L.) — дуккакдошларга мансуб бир йиллик ўсимлик. Пояси 4 қиррали, барги жуфт патсимон, мураккаб, гуллари зангори, пушти, қизил, бинафша. Дуккаклари узунчоқ ва бир оз ясси, 4—7 уруғли. Ўзбекистон ҳудудида ёввойи ҳолда ҳам ўсадиган 12 тури кўп учрайди. Б. асосан емхашак экини бўлиб, дон, кўкпоя, пичан олиш ва силос бостириш ҳамда чорвани ўтлатиш учун экилади. Унинг донларида оқсил моддаси нўхат ва ўрис нўхатга нисбатан кўп бўлади. Уруғида 2430% оқсил, 0,81,5% мой, 5055% крахмал, 3—6% клетчатка, 2,1 — 4% кул бор.
Б. жуда тўйимли озуқа. Тупроқда азот тўпловчи ўсимлик. Россиянинг Европа қисмида, Ғарбий Сибирда, Украина жан. да, Қозоғистонда экилади. Гектаридан 35—50 ц дон, 100 ц тўпон (сомон) беради. Кўк ўт ҳосили 300 ц атрофида.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.