Burmalangan oblast
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 711-b. — ziyouz.com
Burmalangan oblast — geosinklinal mintaqa rivojlanişining yagonaligi va bir vaqtda burma hosil bölişi b-n ajralib turadigan bir qismi. Yer pösti harakatdagi zonalari — geosinklinal mintaqalari rivojlanişidagi qonuniy bosqiç. Tektonik jarayonlarning rivojlanişi intensivligi bir xil emasligi sababli B. o. ba'zi bir davrlar — burmalaniş davrlari b-n boğliq. Mac, paleozoy davrining boşidan boşlab kaledon B. o. (asosiy burma hosil bölişi ordovik, silur va devon davri birinçi yarmida bölgan), gersin B. o. (paleozoy oxirida), mezozoy yoki kimmeriy B. o. (yura va bör davri boşlanişida) farq qilinadi. Tokembriyda ham bir kança B. o. hosil bölgan. B. o.da burmalardan taşqari tektonik qoplamlar bor, toğ jinslari regional metamorfizmga uçragan, kuçli magmatik jarayonlar sodir bölgan. B. o.ning ma'lum bir kismi platformalarning çökindi qoplami burmalanişidan yoki geosinklinal oblastning çekkalarida, şuningdek platforma içkarisidagi burmalangan zonalar — avlakogenlarda (Donbass) tarkib topali. Özbekistonda tokembriy, kaledon, gersin va kimmeriy B. o. mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУРМАЛАНГАН ОБЛАСТЬ — геосинклиналь минтақа ривожланишининг ягоналиги ва бир вақтда бурма ҳосил бўлиши б-н ажралиб турадиган бир қисми. Ер пўсти ҳаракатдаги зоналари — геосинклиналь минтақалари ривожланишидаги қонуний босқич. Тектоник жараёнларнинг ривожланиши интенсивлиги бир хил эмаслиги сабабли Б. о. баъзи бир даврлар — бурмаланиш даврлари б-н боғлиқ. Mac, палеозой даврининг бошидан бошлаб каледон Б. о. (асосий бурма ҳосил бўлиши ордовик, силур ва девон даври биринчи ярмида бўлган), герцин Б. о. (палеозой охирида), мезозой ёки киммерий Б. о. (юра ва бўр даври бошланишида) фарқ қилинади. Токембрийда ҳам бир канча Б. о. ҳосил бўлган. Б. о.да бурмалардан ташқари тектоник қопламлар бор, тоғ жинслари регионал метаморфизмга учраган, кучли магматик жараёнлар содир бўлган. Б. о.нинг маълум бир кисми платформаларнинг чўкинди қоплами бурмаланишидан ёки геосинклиналь областнинг чеккаларида, шунингдек платформа ичкарисидаги бурмаланган зоналар — авлакогенларда (Донбасс) таркиб топали. Ўзбекистонда токембрий, каледон, герцин ва киммерий Б. о. мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.