Burmalaniş fazasi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 712-b. — ziyouz.com
Burmalaniş fazasi — burmalaniş jarayonining rivojlanişidagi ma'lum bir davri. Uzoq vaqt uzluksiz davom etadigan tektonik harakatlar, ayniqsa burmalar hosil bölişida nisbatan qisqa davom etgan tezlaniş hodisasi. B. f. jinslar yotişida burçak nomuvofiqligi b-n aniklanadi. B. f. tuşunçasi 19-a.ning 2çoragida Orbini va Eli de Bamon ilmiy asarlarida qöllanilgan. B. f.ning aniq tuşunçasi nemis olimi Ştille (1913, 1924 va keyingi yillarda) tomonidan berilgan. Uning fikriça, burmalar qisqa faza davomida vujudga keladi. Har qaysi burma alohida burmalaniş fazasini anglatadi. Ştille B. f.lariga geografik nomlarni bergan (mas, Ardenna, Takon va b.). Keyinçalik Ştille izohi rus olimlari Nalivkin (1936), Şatskiy (1937), Xain (1950) va b. tomonidan tanqid qilindi va unga köp tuzatişlar kiritildi. Xain regionlarni tavsiflaşda B. f.ning namoyon bölişini stratigrafik intervaliga qarab ataşni taklif etdi (mas, Eyfel oldi B. f.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУРМАЛАНИШ ФАЗАСИ — бурмаланиш жараёнининг ривожланишидаги маълум бир даври. Узоқ вақт узлуксиз давом этадиган тектоник ҳаракатлар, айниқса бурмалар ҳосил бўлишида нисбатан қисқа давом этган тезланиш ҳодисаси. Б. ф. жинслар ётишида бурчак номувофиқлиги б-н аникланади. Б. ф. тушунчаси 19-а.нинг 2чорагида Орбиньи ва Эли де Бамон илмий асарларида қўлланилган. Б. ф.нинг аниқ тушунчаси немис олими Штилле (1913, 1924 ва кейинги йилларда) томонидан берилган. Унинг фикрича, бурмалар қисқа фаза давомида вужудга келади. Ҳар қайси бурма алоҳида бурмаланиш фазасини англатади. Штилле Б. ф.ларига географик номларни берган (мас, Арденна, Такон ва б.). Кейинчалик Штилле изоҳи рус олимлари Наливкин (1936), Шатский (1937), Хаин (1950) ва б. томонидан танқид қилинди ва унга кўп тузатишлар киритилди. Хаин регионларни тавсифлашда Б. ф.нинг намоён бўлишини стратиграфик интервалига қараб аташни таклиф этди (мас, Эйфель олди Б. ф.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.