Burun
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 715-b. — ziyouz.com
Burun BURUN, tumşuq — quruqlikning okean, dengiz, köl akvatoriyasiga yondoş sohillarga nisbatan köproq turtib kirgan qismi. Qirğoq qanday jinslardan (toş, qum va b.) tarkib topganligiga qarab, B.lar tik kötarilgan, baland (Dejnyov b., Ayiqtoğ b.), astasekin pasayib boradigan, tekis (Möynoq b.) bölişi mumkin. B. ba'zan suv ostida ham davom etib, kema qatnovi uçun xavf tuğdiradi. Tor muyulişi ham B. deyiladi. BURUN — 1) degrezlikda işlatiladigan quyma çöyan moslama. Uning bir uçini dama, ikkinçi uçini yondökon şovvasi (şamol kiradigan teşik)ga suqib, lom b-n kötarib qöyiladi. Şamol damdan B. orqali şovvaga, undan yondökondagi öçoqqa borib, ötni puflaydi. Temirçi, taqaçi, miskar, anjomsozlar B.ni bulul deb ham ataşadi; 2) anjomsozlarning mörisiz öçoqlarida dam kavaza (yoğoç nayça)ga kiradigan nay va h. k.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУРУН, тумшуқ — қуруқликнинг океан, денгиз, кўл акваториясига ёндош соҳилларга нисбатан кўпроқ туртиб кирган қисми. Қирғоқ қандай жинслардан (тош, қум ва б.) таркиб топганлигига қараб, Б.лар тик кўтарилган, баланд (Дежнёв б., Айиқтоғ б.), астасекин пасайиб борадиган, текис (Мўйноқ б.) бўлиши мумкин. Б. баъзан сув остида ҳам давом этиб, кема қатнови учун хавф туғдиради. Tor муюлиши ҳам Б. дейилади. БУРУН — 1) дегрезликда ишлатиладиган қуйма чўян мослама. Унинг бир учини дама, иккинчи учини ёндўкон шовваси (шамол кирадиган тешик)га суқиб, лом б-н кўтариб қўйилади. Шамол дамдан Б. орқали шоввага, ундан ёндўкондаги ўчоққа бориб, ўтни пуфлайди. Темирчи, тақачи, мискар, анжомсозлар Б.ни булул деб ҳам аташади; 2) анжомсозларнинг мўрисиз ўчоқларида дам каваза (ёғоч найча)га кирадиган най ва ҳ. к.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.