Buryat solnomalari
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 722–723-b. — ziyouz.com
Buryat solnomalari — şarqiy buryatlarning tarixiy yodnomalari. Yilnomalar va qisqaça tarixiy oçerklarning oraliq şakli körinişida bölgan. Buryatlar uçun tuşunarli bölgan adabiy möğul tilida yozilgan. Selenga (I. Lombotsirenov, 1868), xorin va aga (T. Toboyev, 1863, V. Yumsunov, 1875, Xobituyev, 1887), barguzin (N. Saxarov, 1887) buryatlari solnomalari maşhur. B. s. mualliflari tarixiy yodnoma, bitiklar, Daşt dumalari arxivi hujjatlari, xalq rivoyatlari, afsonalaridan foydalanganlar. Yumsunov (kdd. davrdan 19-a.gaça bölgan voqealar) va Toboyev (1860 y.gaça bölgan ma'lumot) solnomalari eng mukammal va sermazmun. Saxarov solnomasi 1740— 1886 y.larni öz içiga oladi. B. s. yuqori feodal tabaqa
vakillari tomonidan tuzilgani uçun şularning sinfiy mafkurasini ifodalaydi. Xalkning turmuşiga oid faktlarni yilmayil, izçil bayon etilganligi katta qimmatga ega. Buryatlar Sibirda öziga xos bunday adabiy yodgorlikka ega bölgan yagona xalqdir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУРЯТ СОЛНОМАЛАРИ — шарқий бурятларнинг тарихий ёдномалари. Йилномалар ва қисқача тарихий очеркларнинг оралиқ шакли кўринишида бўлган. Бурятлар учун тушунарли бўлган адабий мўғул тилида ёзилган. Селенга (И. Ломбоциренов, 1868), хорин ва ага (Т. Тобоев, 1863, В. Юмсунов, 1875, Хобитуев, 1887), баргузин (Н. Сахаров, 1887) бурятлари солномалари машҳур. Б. с. муаллифлари тарихий ёднома, битиклар, Дашт думалари архиви ҳужжатлари, халқ ривоятлари, афсоналаридан фойдаланганлар. Юмсунов (кдд. даврдан 19-а.гача бўлган воқеалар) ва Тобоев (1860 й.гача бўлган маълумот) солномалари энг мукаммал ва сермазмун. Сахаров солномаси 1740— 1886 й.ларни ўз ичига олади. Б. с. юқори феодал табақа
вакиллари томонидан тузилгани учун шуларнинг синфий мафкурасини ифодалайди. Халкнинг турмушига оид фактларни йилмайил, изчил баён этилганлиги катта қимматга эга. Бурятлар Сибирда ўзига хос бундай адабий ёдгорликка эга бўлган ягона халқдир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.