Buşmen tillari
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 799-b. — ziyouz.com
Buşmen tillari — Jan. va Şarkiy Afrikaning tub aholisi buşmenlar tili. B. t.da sözlaşuvçilar soni 80 mingdan ortiq (1990-y.lar örtalari). B. t. deyarli tadqiq etilmagan (şu guruhdagi tillardan 25 ga yaqinining nomi ma'lum). Faqat 3 guruhi: 1) auei dialektiga ega bölgan kung tili; 2) 2 dialektli (namani va auni) kong yoki makong tili; 3) kxomani yoki iusan va unga qardoş bastva tili örganilgan. B. t. tiş, alveolyarpalatal, ikkita lateral va bilabial tovuşlarga ega. Yaxşi örganilmagani uçun grammatik qurilişi haqida ma'lumot uçramaydi. Fe'llar va nomlar asosi farq qilmaydi. Köp ma'nolilik (polisemantizm) kuçli. Grammatik jins yöq. Köpgina nomlar turli özaklardan taşkil topadi (mas, noag tilida «erkak», «ota» — la'a, köpligi — // xaa; «köz» lun, köpligi — lwani). Sonlar faqat 2 ta: «bir», «ikki»; keyingi miqdorlarni bildiriş uçun «köp» sözidan foydalaniladi. Fe'llar zamon, tuslaniş, mayl körsatkiçlariga ega emas. Sodda gapda söz tartibi — subyekt, predikat va obyekt tarzida.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУШМЕН ТИЛЛАРИ — Жан. ва Шаркий Африканинг туб аҳолиси бушменлар тили. Б. т.да сўзлашувчилар сони 80 мингдан ортиқ (1990-й.лар ўрталари). Б. т. деярли тадқиқ этилмаган (шу гуруҳдаги тиллардан 25 га яқинининг номи маълум). Фақат 3 гуруҳи: 1) ауэи диалектига эга бўлган кунг тили; 2) 2 диалектли (намани ва ауни) конг ёки маконг тили; 3) кхомани ёки иусан ва унга қардош баства тили ўрганилган. Б. т. тиш, альвеолярпалатал, иккита латерал ва билабиал товушларга эга. Яхши ўрганилмагани учун грамматик қурилиши ҳақида маълумот учрамайди. Феъллар ва номлар асоси фарқ қилмайди. Кўп маънолилик (полисемантизм) кучли. Грамматик жинс йўқ. Кўпгина номлар турли ўзаклардан ташкил топади (мас, ноаг тилида «эркак», «ота» — la’a, кўплиги — // хаа; «кўз» lun, кўплиги — lwani). Сонлар фақат 2 та: «бир», «икки»; кейинги миқдорларни билдириш учун «кўп» сўзидан фойдаланилади. Феъллар замон, тусланиш, майл кўрсаткичларига эга эмас. Содда гапда сўз тартиби — субъект, предикат ва объект тарзида.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.