Buşuyev qoramol zoti
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 800-b. — ziyouz.com
Buşuyev qoramol zoti — suti uçun boqiladigan zot. Özbekistonning Mirzaçöl (Sirdaryo viloyati) zonasida yetiştirilgan sersut va sermahsul qoramol. Bu zotni yaratişni M. M. Buşuyev jaydari (zebusimon) sigirlarni golland zotining buqasi b-n, söngra uni şvits zoti b-n murakkab çatiştiriş orqali boşlab bergan (1903—18). B. q. z. mollarining tusi oq, quloq va tumşuq atrofi qora yoki qizil, sigirlarining vazni 320—432 kg, buqalariniki 700—750 kg, yağrinidan ölçanganda bal. 114—122 sm, tana uz. 139—159 sm, poça aylanasi 15—17 sm, 300 kunlik soğim davrida 2400— 2600 kg, ayrimlari 3000 kg gaça sut beradi. Sutyoğliligi 3,9—4,1%. 1948— 67 y.larda Özbekiston çorvaçilik i. t. in-tida zotni takomillaştiriş işlari davom ettirildi. 1967 y.da Mirzaçöl zonasi uçun r-nlaştirilgan zot sifatida tasdiqlangan. Sirdaryo, Farğona, Samarqand, Surxondaryo viloyatlari xöjaliklarida köp boqiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУШУЕВ ҚОРАМОЛ ЗОТИ — сути учун боқиладиган зот. Ўзбекистоннинг Мирзачўл (Сирдарё вилояти) зонасида етиштирилган серсут ва сермаҳсул қорамол. Бу зотни яратишни М. М. Бушуев жайдари (зебусимон) сигирларни голланд зотининг буқаси б-н, сўнгра уни швиц зоти б-н мураккаб чатиштириш орқали бошлаб берган (1903—18). Б. қ. з. молларининг туси оқ, қулоқ ва тумшуқ атрофи қора ёки қизил, сигирларининг вазни 320—432 кг, буқалариники 700—750 кг, яғринидан ўлчанганда бал. 114—122 см, тана уз. 139—159 см, поча айланаси 15—17 см, 300 кунлик соғим даврида 2400— 2600 кг, айримлари 3000 кг гача сут беради. Сутёғлилиги 3,9—4,1%. 1948— 67 й.ларда Ўзбекистон чорвачилик и. т. ин-тида зотни такомиллаштириш ишлари давом эттирилди. 1967 й.да Мирзачўл зонаси учун р-нлаштирилган зот сифатида тасдиқланган. Сирдарё, Фарғона, Самарқанд, Сурхондарё вилоятлари хўжаликларида кўп боқилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.