Butenlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 740-b. — ziyouz.com
Butenlar BUTENLAR, butilenlar — töyinmagan uglevodorodlar, umumiy formulasi C4Hg. Mol. m. 56,11, rangsiz gaz. Uçta izomeri ma'lum: normal buten1 (abutilen) CH2=CH— CH2— CH3; normal buten2 (Rbutilen, psevdobutilen) CH3CH=CHCH3 va izobuten (izobutilen) (CH3)2 C=CH2. Normal buten2 ning trans va sisşakllari mavjud. B. alkenlarning xossalarini namoyon qiladi. B. suvda yomon, köpgina organik erituvçilarda yaxşi eriydi; sanoatda neftni qayta işlaş mahsulotlaridan hamda butil spirtni katalizator iştirokida degidratlab olinadi. B.dan butadiyen, butil kauçuk (oppanol), surkov moylari, suyuq yonilği va b. mahsulotlar olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУТЕНЛАР, бутиленлар — тўйинмаган углеводородлар, умумий формуласи C4Hg. Мол. м. 56,11, рангсиз газ. Учта изомери маълум: нормал бутен1 (абутилен) СН2=СН— СН2— СН3; нормал бутен2 (Рбутилен, псевдобутилен) СН3СН=СНСН3 ва изобутен (изобутилен) (СН3)2 С=СН2. Нормал бутен2 нинг транс ва цисшакллари мавжуд. Б. алкенларнинг хоссаларини намоён қилади. Б. сувда ёмон, кўпгина органик эритувчиларда яхши эрийди; саноатда нефтни қайта ишлаш маҳсулотларидан ҳамда бутил спиртни катализатор иштирокида дегидратлаб олинади. Б.дан бутадиен, бутил каучук (оппанол), сурков мойлари, суюқ ёнилғи ва б. маҳсулотлар олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.