Butparastlik
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 742-b. — ziyouz.com
Butparastlik — but, sanam, salib, ikonaga siğiniş odati. Fetişizm, majusiylik kabi ibtidoiy dinlarga xos. Butparastlar butni, sanamni xudolar qiyofasi, timsoli deb bilganlar. Majusiylikdagi B. odati xristianlik, buddizm kabi dinlarda ham saqlanib qolgan. Mac, xristianlikda ikona, krestga, buddizmda haykalçalarga çöqinişadi. Islom dini şakllanişidan oldin Saudiya Arabistonidagi qabilalarda B. odati bölgan, ya'ni har bir qabila öz xudosiga, uni ifodalovçi butga topingan. Bunday butlar Makkadagi diniy ibodatxona — Ka'bada 300 dan ortiq edi. Islom dini şakllanib, yakka xudoga siğiniş paydo bölgandan söng butlar Ka'badan çiqarib taşlandi. Köp xudolikka e'tiqod qiladigan qabilalarda, xususan, Afrikadagi ayrim qabilalarda B. hali ham bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУТПАРАСТЛИК — бут, санам, салиб, иконага сиғиниш одати. Фетишизм, мажусийлик каби ибтидоий динларга хос. Бутпарастлар бутни, санамни худолар қиёфаси, тимсоли деб билганлар. Мажусийликдаги Б. одати христианлик, буддизм каби динларда ҳам сақланиб қолган. Mac, христианликда икона, крестга, буддизмда ҳайкалчаларга чўқинишади. Ислом дини шаклланишидан олдин Саудия Арабистонидаги қабилаларда Б. одати бўлган, яъни ҳар бир қабила ўз худосига, уни ифодаловчи бутга топинган. Бундай бутлар Маккадаги диний ибодатхона — Каъбада 300 дан ортиқ эди. Ислом дини шаклланиб, якка худога сиғиниш пайдо бўлгандан сўнг бутлар Каъбадан чиқариб ташланди. Кўп худоликка эътиқод қиладиган қабилаларда, хусусан, Африкадаги айрим қабилаларда Б. ҳали ҳам бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.