Buxgalteriya hisoboti
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 747-b. — ziyouz.com
Buxgalteriya hisoboti — korxona (taşkilot, muassasa) ning hisobot davri (oy, çorak, yil) dagi mablağlari holati va xöjalikmoliyaviy faoliyatini ifodalovçi körsatkiçlar tizimi; buxgalteriya hisobi ma'lumotlari böyiça tuziladi. B.h. statistika va operativ hisobotlari b-n birgalikda moliyaviy hisobotning tarkibiy qismini taşkil etadi. Davriyligiga köra B. h. çorak, yarim yil, 9 oy va bir yil uçun tuziladi. Maqsadiga köra içki va taşqi turlarga bölinadi. Içki B.h. korxona va uning tarkibiy bölinmalari faoliyatini tahlil etiş hamda boşqarişga xizmat qiladi. Taşqi B.h. korxonaning moliyaviy holati haqida axborotlar oladigan boşqaruv hamda nazorat idoralariga beriladi. Hajmiga köra dastlabki (korxonalar tomonidan joriy buxgalteriya hisobi ma'lumotlariga köra) va jamlanma (statistika muassasalari tomonidan hududiy tamoyillarga köra) B.h.ga bölinadi. 1997 y. 1 yanv.dan B.h. qamraydigan ma'lumotlar doirasi (buxgalteriya balansi, moliyaviy faoliyat haqida hisobot, kreditorlik va debitorlik qarzdorligi haqida ma'lumotnoma, asosiy vositalar harakati, pul oqimlari, öz kapitali töğrisidagi hisobotlar va b.)ni ÖzR Moliya vazirligi belgilaydi. B.h.ning belgilangan muddatda topşirilişi va majburiyligi ularga qöyiladigan asosiy talabdir. Korxonalar yillik B.h.ni yakunlangan yildan keyin 15 fev. dan (çet el investitsiyalari iştirokidagi korxonalar 1 martdan), çoraklik B.h.ni çorak tugagaç, 25 kundan keçikmay mulk egalariga, korxona joylaşgan hududdagi davlat statistika idoralariga, davlat soliq inspeksiyalariga va b. davlat organlariga topşirişlari şart.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУХГАЛТЕРИЯ ҲИСОБОТИ — корхона (ташкилот, муассаса) нинг ҳисобот даври (ой, чорак, йил) даги маблағлари ҳолати ва хўжаликмолиявий фаолиятини ифодаловчи кўрсаткичлар тизими; бухгалтерия ҳисоби маълумотлари бўйича тузилади. Б.ҳ. статистика ва оператив ҳисоботлари б-н биргаликда молиявий ҳисоботнинг таркибий қисмини ташкил этади. Даврийлигига кўра Б. ҳ. чорак, ярим йил, 9 ой ва бир йил учун тузилади. Мақсадига кўра ички ва ташқи турларга бўлинади. Ички Б.ҳ. корхона ва унинг таркибий бўлинмалари фаолиятини таҳлил этиш ҳамда бошқаришга хизмат қилади. Ташқи Б.ҳ. корхонанинг молиявий ҳолати ҳақида ахборотлар оладиган бошқарув ҳамда назорат идораларига берилади. Ҳажмига кўра дастлабки (корхоналар томонидан жорий бухгалтерия ҳисоби маълумотларига кўра) ва жамланма (статистика муассасалари томонидан ҳудудий тамойилларга кўра) Б.ҳ.га бўлинади. 1997 й. 1 янв.дан Б.ҳ. қамрайдиган маълумотлар доираси (бухгалтерия баланси, молиявий фаолият ҳақида ҳисобот, кредиторлик ва дебиторлик қарздорлиги ҳақида маълумотнома, асосий воситалар ҳаракати, пул оқимлари, ўз капитали тўғрисидаги ҳисоботлар ва б.)ни ЎзР Молия вазирлиги белгилайди. Б.ҳ.нинг белгиланган муддатда топширилиши ва мажбурийлиги уларга қўйиладиган асосий талабдир. Корхоналар йиллик Б.ҳ.ни якунланган йилдан кейин 15 фев. дан (чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар 1 мартдан), чораклик Б.ҳ.ни чорак тугагач, 25 кундан кечикмай мулк эгаларига, корхона жойлашган ҳудуддаги давлат статистика идораларига, давлат солиқ инспекцияларига ва б. давлат органларига топширишлари шарт.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.