Buxoro-Samarqand musiqa uslubi

Buxoro-Samarqand musiqa uslubi — Buxoro va Samarqand ş.lari va viloyatlari hududlarida qaror topgan muayyan musiqiy an'analar majmui. Qadimdan madaniyat maskanlari bölmiş bu vohalarda xalq qöşiq va çolğu kuylari, mumtoz musiqa ijodiyoti namunalari keng örin tutadi. Ayniqsa, professional musiqa yönalişlarining xilmaxilligi va ular musiqa voqeligida keng yoyilganligi b-n ajralib turadi. Öziga xos jihatlaridan yana biri — mazkur hududdagi özbek va tojik xalq musiqa an'analarining özaro yaqinligi, jumladan xalq qöşiqçiligida ikki (özbektojik) tillilik an'anasining namoyon bölişi (ya'ni, ayrim xalq qöşiklari, qöşiq turkumlari ayni vaqtning özida ham özbek, ham tojik tillarida aytilişi)dir. Ikki tillilik an'anasi şu sarhadda yaşab faoliyat kursatgan köpgina şoirlar (xususan, Mujrim Obid, Abdullo Mulham Buxoriy, Fitrati Zardözi Samarqandiy va b.) ijodida ham öz aksini topgan. Kadimdan diniyma'rifat, ma'naviyat öçoqlari sifatida tanilgan Buxoro va Samarqand ş.larida kitobxonlik, ğazalxonlik, qissaxonlik, kalandarxonlik, maddohlik kabi öquv yöllari keng rivoj topgan. Turli yiğin, töy va bayramlarda mavrigixonlar va sozanda dastalari tomonidan ijro etilayotgan raqs qöşiqlar turkumlari alohida örin tutadi. Ommaviy qöşiq janrlaridan erkaklarning qarsak (beşqarsak) öyinqöşiqlari maşhur. Çolğu ijroçiligi ham boy an'analarga ega. Bayramsayillari, musiqa tomoşalarida surnaynoğorakarnay ansambllari asosiy örin tutgan bölsa, turli yiğinmajlislarda ğijjak, buxoro (afğon) rubobi, dutor, nay, ayniqsa tanbur va b. sozlar ijroçiligi keng tarqalgan. Şuningdek, tanbur, nay va doyra sozlaridan iborat bölgan çolğu ansambli ham an'anaviy tuye olgan. Professional musiqa yönalişlarida makom va hofizlik san'atlari asosiy örinda turadi. Xususan, 18-a. örtalarida Buxoro saroy madaniyatida Şaşmaqom turkum i şakllangan bölib, keyinçalik Xorazm maqomlari hamda FarğonaToşkent maqom yöllari şakllanişiga ta'sir ötkazgan.