Buxoro vohasi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 767–768-b. — ziyouz.com
Buxoro vohasi — Örta Osiyodagi eng qad. va yirik dehqonçilik maskanlaridan biri. Zarafşon daryosining quyi qismida joylaşgan. Şim.şarqda Hazora yölagi orqali NavoiyKonimex vohasiga, jan. ğarbda esa Jondor yölagi orqali Koraköl vohasiga tutaş. Uz. 80 km, eng keng joyi 60 km. B.v.ning dastlabki relyefi inson faoliyati natijasida jiddiy özgargan. Daryo terrasalari ekinzorga aylantirilgan. Zarafşonning kdd. tarmoqlari örnidagi pastqamliklar hamda bal. 5—15 m li tepalar voha relyefini birmunça murakkablaştirgan.
Iqlimi subtropik belgilarga ega bölgan keskin kontinental çöl iqlimi. Yanv.ning örtaça t-rasi 0°— 0,4°, iyulniki 28»—29,3'. Eng past tra —24°, —25°, eng yuqori tra 45°— 46°. Yiliga 123—143 mm yoğin tuşadi. B.v. ma'muriy jihatdan asosan Buxoro viloyati tarkibida bölib, Ğijduvon, Şofirkon, Vobkent, Peşku, Romitan, Buxoro, Kogon, Jondor tumanlarini öz içiga oladi (alohida maqolalarga q.). Vohaning Malikçöl va Qiziltepa platolariga yondoş şim.şarqiy qismi Navoiy viloyatining Qiziltepa tumani hududiga kiradi.
B.v.da paxtaçilik, ğallaçilik, boğdorçilik, mevaçilik, polizçilik, sabzavotçilik, xonaki çorvaçilik b-n şuğullaniladi. AmuBuxoro maşina kanalittt işga tuşirilişi b-n Qutçi, Jilvon, Varaxşa, Moxonköl kabi mavzelar özlaştirildi. Voha hududida Varaxşa, Vardonze, Poykend kabi qad. şahar yodgorliklari b-n birga Buxoro, Ğijduvon, Kogon kabi tarixiy, ijtimoiymadaniy va sanoat markazlari ham mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУХОРО ВОҲАСИ — Ўрта Осиёдаги энг қад. ва йирик деҳқончилик масканларидан бири. Зарафшон дарёсининг қуйи қисмида жойлашган. Шим.шарқда Ҳазора йўлаги орқали НавоийКонимех воҳасига, жан. ғарбда эса Жондор йўлаги орқали Коракўл воҳасига туташ. Уз. 80 км, энг кенг жойи 60 км. Б.в.нинг дастлабки рельефи инсон фаолияти натижасида жиддий ўзгарган. Дарё террасалари экинзорга айлантирилган. Зарафшоннинг кдд. тармоқлари ўрнидаги пастқамликлар ҳамда бал. 5—15 м ли тепалар воҳа рельефини бирмунча мураккаблаштирган.
Иқлими субтропик белгиларга эга бўлган кескин континентал чўл иқлими. Янв.нинг ўртача т-раси 0°— 0,4°, июлники 28»—29,3’. Энг паст тра —24°, —25°, энг юқори тра 45°— 46°. Йилига 123—143 мм ёғин тушади. Б.в. маъмурий жиҳатдан асосан Бухоро вилояти таркибида бўлиб, Ғиждувон, Шофиркон, Вобкент, Пешку, Ромитан, Бухоро, Когон, Жондор туманларини ўз ичига олади (алоҳида мақолаларга қ.). Воҳанинг Маликчўл ва Қизилтепа платоларига ёндош шим.шарқий қисми Навоий вилоятининг Қизилтепа тумани ҳудудига киради.
Б.в.да пахтачилик, ғаллачилик, боғдорчилик, мевачилик, полизчилик, сабзавотчилик, хонаки чорвачилик б-н шуғулланилади. АмуБухоро машина каналиттт ишга туширилиши б-н Қутчи, Жилвон, Варахша, Мохонкўл каби мавзелар ўзлаштирилди. Воҳа ҳудудида Варахша, Вардонзе, Пойкенд каби қад. шаҳар ёдгорликлари б-н бирга Бухоро, Ғиждувон, Когон каби тарихий, ижтимоиймаданий ва саноат марказлари ҳам мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.