«Buxoronoma»

Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 795–796-b. — ziyouz.com

«Buxoronoma» — Buxoro viloyati hokimligining ijtimoiysiyosiy gaz. Buxoro ş.da uzbek tilida haftada 2 marta çiqadi. Dastlab «Uçqun» nomi b-n Samarqandda naşr etilib (1920 y. iyun—sent.), Buxoroda yaşirin tarqatilgan, BXSR taşkil etilgaç (1920 y. sent.), Buxoro ş.da «Buxoro axbori» nomi b-n naşr etila boşlangan. Keyinçalik «Ozod Buxoro» (1923—30), «Buxoro proletari» (193038), «Buxoro haqiqati» (1938— 99) nomlari b-n çikdi. 1999 y. dek.dan hoz. nomda. Gaz. ga turli davrlarda Fayzulla Xöjayev, Fitrat, Çölpon, Sayd Axroriy, Ostonqul Abduqayum öğli, Kosim Sorokin, Fotih Sulaymon, Abdusalom Niyoziy, Abbos Aliyev, Ahmadjon Yoqubov, Rustam Abdurahmonov, Aşur Bozorov, Turğun Yokubov, Otaxon Toşxöjayev, Yöldoş Muqimov, Abdurahim Nurmuhamedov, Toşpölat Hamid va b. muharrirlik qilgan. Gaz. sahifalarida Abdurauf Fitrat, Abdulhamid Çölpon, Sadriddin Ayniy, Ibrohim Möminov, Abdulhamid Majidov, Atoulla Xöjayev, Usmonxöja Pölatxöjayev, Muinjon Aminov, Ne'mat Aminov, Omon Muxtorov kabi taniqdi davlat arboblari va ziyolilar dolzarb mavzulardagi maqolalari b-n qatnaşişgan. Gaz.ning dastlabki sonlaridan boşlab millim mustaqillik ğoyasi undagi maqolalarning boş mavzui bölgan. 20-y.larda gaz .da BXSR hududidan şöro qöşinlarini olib çiqib ketiş, demokratiyani rivojlantiriş, davlat idoralarini ruslaştirişga çek qöyiş, yoşlarni taraqqiy etgan xorijiy mamlakatlardagi oliy öquv yurtlarida öqitiş kabi dolzarb masalalar yoritilgan. Şu bois gaz. tahririyati jamoasi va mualliflari şöro tuzumidan köp jafo körişgan. Gaz.ning sobiq muharrirlari va yetakçi mualliflaridan Fayzulla Xöjayev, Abdurauf Fitrat, Sayd Ahroriy, Abdulhamid Çölpon, Mahmud Badayliy, Ziyo Usmoniy, Ostonaqul Abduqayum 30-y.lardagi qatağonda hibsga olinib, qatl etilgan. Abbos Aliyev, Abdusalom Niyozov, Abdulhamid Majidov, A'lo Kamolov, Aşur Bozorov uzoq muddatga qamalgan.

Özbekiston Respublikasi mustaqillikka erişgandan keyingi davrda «B.» şaklan va mazmunan tubdan özgarib, Buxoro viloyati hayotini har vaqtdagidan yaxşiroq yoritişga harakat qilmoqda. Gaz. istiqlol mafkurasini şakllantiriş, yoş avlodni iymone'tiqodli, Vatanga sadoqatli qilib tarbiyalaş, bozor munosabatlarini rivojlantiriş, q.x.da islohotlarni amalga oşiriş. tadbirkorlikni qöllab-quvvatlaş, Buxoro ş.ni obodonlaştiriş va undagi asoriatiqalarni asrabavaylaş mavzulariga doimiy e'tibor bermoqda.

Gaz. mustaqillik davrining gigant korxonasi bölgan Buxoro neftni qayta işlaş z-di qurilişida muxbirlar postini taşkil qilib, 2 yil mobaynida qurilişning borişini muntazam yoritib turdi. Buxoro ş.ning 2500 yillik yubileyi (1997 y.) oldidan turkum maqolalar berdi. Tahririyatda iqgisodiyot, ijtimoiy masalalar, huquq hamda xatlar va ommaviy işlar bölimlari işlab turibdi. Turli yillarda tahririyatda mehnat qilgan Baqo Saidov, Habib Abdullayev, Toşpölat Hamid, Baxşullo Saidov, Halil Qodirov, Ahmadjon Niyozmurodov Respublikada xizmat körsatgan madaniyat xodimi, Respublikada xizmat körsatgan jurnalist unvonlariga sazovor bölişgan. 1996 y.dan gaz. kompyuter usulida naşr etiladi. Tahririyat «Internet» orqali jahon axborot tarmoğiga çiqmoqda. «Buxoro yangiliklari», «Buxoro futboli» ilovalari bor. Gaz. adadi 6000 (2001).

Nusratillo Naimov.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

«БУХОРОНОМА» — Бухоро вилояти ҳокимлигининг ижтимоийсиёсий газ. Бухоро ш.да узбек тилида ҳафтада 2 марта чиқади. Дастлаб «Учқун» номи б-н Самарқандда нашр этилиб (1920 й. июнь—сент.), Бухорода яширин тарқатилган, БХСР ташкил этилгач (1920 й. сент.), Бухоро ш.да «Бухоро ахбори» номи б-н нашр этила бошланган. Кейинчалик «Озод Бухоро» (1923—30), «Бухоро пролетари» (193038), «Бухоро ҳақиқати» (1938— 99) номлари б-н чикди. 1999 й. дек.дан ҳоз. номда. Газ. га турли даврларда Файзулла Хўжаев, Фитрат, Чўлпон, Сайд Ахрорий, Остонқул Абдуқаюм ўғли, Косим Сорокин, Фотиҳ Сулаймон, Абдусалом Ниёзий, Аббос Алиев, Аҳмаджон Ёқубов, Рустам Абдураҳмонов, Ашур Бозоров, Турғун Ёкубов, Отахон Тошхўжаев, Йўлдош Муқимов, Абдураҳим Нурмуҳамедов, Тошпўлат Ҳамид ва б. муҳаррирлик қилган. Газ. саҳифаларида Абдурауф Фитрат, Абдулҳамид Чўлпон, Садриддин Айний, Иброҳим Мўминов, Абдулҳамид Мажидов, Атоулла Хўжаев, Усмонхўжа Пўлатхўжаев, Муинжон Аминов, Неъмат Аминов, Омон Мухторов каби таниқди давлат арбоблари ва зиёлилар долзарб мавзулардаги мақолалари б-н қатнашишган. Газ.нинг дастлабки сонларидан бошлаб миллим мустақиллик ғояси ундаги мақолаларнинг бош мавзуи бўлган. 20-й.ларда газ .да БХСР ҳудудидан шўро қўшинларини олиб чиқиб кетиш, демократияни ривожлантириш, давлат идораларини руслаштиришга чек қўйиш, ёшларни тараққий этган хорижий мамлакатлардаги олий ўқув юртларида ўқитиш каби долзарб масалалар ёритилган. Шу боис газ. таҳририяти жамоаси ва муаллифлари шўро тузумидан кўп жафо кўришган. Газ.нинг собиқ муҳаррирлари ва етакчи муаллифларидан Файзулла Хўжаев, Абдурауф Фитрат, Сайд Аҳрорий, Абдулҳамид Чўлпон, Маҳмуд Бадайлий, Зиё Усмоний, Остонақул Абдуқаюм 30-й.лардаги қатағонда ҳибсга олиниб, қатл этилган. Аббос Алиев, Абдусалом Ниёзов, Абдулҳамид Мажидов, Аъло Камолов, Ашур Бозоров узоқ муддатга қамалган.

Ўзбекистон Республикаси мустақилликка эришгандан кейинги даврда «Б.» шаклан ва мазмунан тубдан ўзгариб, Бухоро вилояти ҳаётини ҳар вақтдагидан яхшироқ ёритишга ҳаракат қилмоқда. Газ. истиқлол мафкурасини шакллантириш, ёш авлодни иймонэътиқодли, Ватанга садоқатли қилиб тарбиялаш, бозор муносабатларини ривожлантириш, қ.х.да ислоҳотларни амалга ошириш. тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш, Бухоро ш.ни ободонлаштириш ва ундаги асориатиқаларни асрабавайлаш мавзуларига доимий эътибор бермоқда.

Газ. мустақиллик даврининг гигант корхонаси бўлган Бухоро нефтни қайта ишлаш з-ди қурилишида мухбирлар постини ташкил қилиб, 2 йил мобайнида қурилишнинг боришини мунтазам ёритиб турди. Бухоро ш.нинг 2500 йиллик юбилейи (1997 й.) олдидан туркум мақолалар берди. Таҳририятда иқгисодиёт, ижтимоий масалалар, ҳуқуқ ҳамда хатлар ва оммавий ишлар бўлимлари ишлаб турибди. Турли йилларда таҳририятда меҳнат қилган Бақо Саидов, Ҳабиб Абдуллаев, Тошпўлат Ҳамид, Бахшулло Саидов, Ҳалил Қодиров, Аҳмаджон Ниёзмуродов Республикада хизмат кўрсатган маданият ходими, Республикада хизмат кўрсатган журналист унвонларига сазовор бўлишган. 1996 й.дан газ. компьютер усулида нашр этилади. Таҳририят «Интернет» орқали жаҳон ахборот тармоғига чиқмоқда. «Бухоро янгиликлари», «Бухоро футболи» иловалари бор. Газ. адади 6000 (2001).

Нусратилло Наимов.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.