Buyrak sançiği
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 681–682-b. — ziyouz.com
Buyrak sançiği — buyrakning ayrim kasalliklari belgisi. Birdaniga belda qattiq oğriq turadi, ba'zan u çov sohasiga, songa, jinsiy a'zolarga tarqaladi. Oğriqning zöridan bemor özini qöygani joy topa olmay qoladi. Ba'zan sançiq vaktida kasal botbot siyadi (bu toşning siydik nayining qovuq oldi yoki qovuq içida turganini bildiradi), qayt qiladi, yel çiqmaydi, qorni dam böladi, harorati kötariladi, taxikardiya, qonda leykotsitoz, EÇT tezlaşadi. B.s. köpinça siydiktoş kasalligida, siydik yöllarida tuzlar töplanib qolganda, gidronefroz, nefroptoz, buyrak sili hamda siydik nayi va buyrakning boşqa kasalliklari natijasida yuzaga keladi. B.s.ni özga xastaliklardan farqlaşda urografiya juda qöl keladi. Sançiq qayerda va qay tarzda bölişidan qati nazar darhol tez yordam çaqiriş lozim. Çunki qorin böşliğining boşqa ötkir jarrohlik kasalliklarida ham şunday sançiq bölişi mumkin. Bunday hollarda kasallikni aniqlamasdan turib, öz bilgiça issiq yoki turliça dori-darmonlar qiliş yaramaydi, aks holda tuzatib bölmaydigan oğir asoratlarga olib kelişi mumkin. «Tez yordam» kelgunça papaverin, noşpa yoki platifillin tabletkalarini beriş yoki inyeksiyalarini qiliş mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУЙРАК САНЧИҒИ — буйракнинг айрим касалликлари белгиси. Бирданига белда қаттиқ оғриқ туради, баъзан у чов соҳасига, сонга, жинсий аъзоларга тарқалади. Оғриқнинг зўридан бемор ўзини қўйгани жой топа олмай қолади. Баъзан санчиқ вактида касал ботбот сияди (бу тошнинг сийдик найининг қовуқ олди ёки қовуқ ичида турганини билдиради), қайт қилади, ел чиқмайди, қорни дам бўлади, ҳарорати кўтарилади, тахикардия, қонда лейкоцитоз, ЭЧТ тезлашади. Б.с. кўпинча сийдиктош касаллигида, сийдик йўлларида тузлар тўпланиб қолганда, гидронефроз, нефроптоз, буйрак сили ҳамда сийдик найи ва буйракнинг бошқа касалликлари натижасида юзага келади. Б.с.ни ўзга хасталиклардан фарқлашда урография жуда қўл келади. Санчиқ қаерда ва қай тарзда бўлишидан қатьи назар дарҳол тез ёрдам чақириш лозим. Чунки қорин бўшлиғининг бошқа ўткир жарроҳлик касалликларида ҳам шундай санчиқ бўлиши мумкин. Бундай ҳолларда касалликни аниқламасдан туриб, ўз билгича иссиқ ёки турлича дори-дармонлар қилиш ярамайди, акс ҳолда тузатиб бўлмайдиган оғир асоратларга олиб келиши мумкин. «Тез ёрдам» келгунча папаверин, ношпа ёки платифиллин таблеткаларини бериш ёки инъекцияларини қилиш мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.