Buyuk davlatçilik şovinizmi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 814-b. — ziyouz.com
Buyuk davlatçilik şovinizmi — köp millatli mamlakatlarda tarixiy taraqqiyot jarayenida davlatda yetakçi mavqeni egallagan, öz millatini «oliy» millat deb e'lon qilgan hukmron millat mafkurasi va siyosati, şovinizm va millatçiliyutt bir turi. Millim va köp millatli davlatlar hamda mustamlaka imperiyalari taşkil topayotgan davrda vujudga kelgan. Hukmron «buyuk» millatlar siyosati boşqa millat va elatlarni asoratga soliş, ayovsiz işlatiş, iqgisodiy, siyosiy va madaniy sohalarda kamsitişga qaratilgan. Maye, Rossiya imperiyasida yaşovçi mazlum xalqlarga, jumladan Turkiston xalklariga nisbatan B. d. ş.ga asoslangan siyosat amalga oşirildi, ularning kad. madaniyati, ma'naviyati, ilmma'rifati, dini va urfodatlari oyoq osti qilindi. Şörolar zamonida mazkur siyosat turli mafkuraviy usullar b-n, mas, «baynalmilallik» şiori ostida davom ettirildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУЮК ДАВЛАТЧИЛИК ШОВИНИЗМИ — кўп миллатли мамлакатларда тарихий тараққиёт жараенида давлатда етакчи мавқени эгаллаган, ўз миллатини «олий» миллат деб эълон қилган ҳукмрон миллат мафкураси ва сиёсати, шовинизм ва миллатчилиютт бир тури. Миллим ва кўп миллатли давлатлар ҳамда мустамлака империялари ташкил топаётган даврда вужудга келган. Ҳукмрон «буюк» миллатлар сиёсати бошқа миллат ва элатларни асоратга солиш, аёвсиз ишлатиш, иқгисодий, сиёсий ва маданий соҳаларда камситишга қаратилган. Мае, Россия империясида яшовчи мазлум халқларга, жумладан Туркистон халкларига нисбатан Б. д. ш.га асосланган сиёсат амалга оширилди, уларнинг кад. маданияти, маънавияти, илммаърифати, дини ва урфодатлари оёқ ости қилинди. Шўролар замонида мазкур сиёсат турли мафкуравий усуллар б-н, мас, «байналмилаллик» шиори остида давом эттирилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.