Byurakan astrofizika rasadxonasi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 841-b. — ziyouz.com
Byurakan astrofizika rasadxonasi — Armaniston FAga qaraşli rasadxona. 1946 y.da Aragats ş.da taşkil topgan (rasmiy oçiliş marosimi 1956 y.da ötkazilgan); Byurakan qişloği yaqinida 1500 m balandlikda joylaşgan. B. a. r.da qator optik va radio teleskoplar mavjud. Astrofizik kuzatuvlar asosan 1948 y.dan boşlangan. Yulduz assotsiatsiyalari kaşf etilişi (1947) B. a. r. ilmiy yönalişini belgilab berdi. Rasadxonaning hoz. asosiy ilmiy mavzui — Galaktika tarkibini örganiş va u b-n boğliq muammolarni (yulduzlarning kelib çikişi va rivojlanişi kabi) hal etişdan iborat. B. a. r.da 1952 y. «Turli tipdagi tarqoq yulduz tödalarining atlasi» naşr etildi. Rasadxonada yulduzlar va tumanliklar spektrlarini kuzatib örganiş, diffuz va planetar tumanliklarni tekşiriş va b. işlar, radioastrofizika sohasidagi i. t. işlari (radioteleskoplarni loyihalaş va quriş, kuzatuv usullarini işlab çiqiş va takomillaştiriş) keng kölamda olib boriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЮРАКАН АСТРОФИЗИКА РАСАДХОНАСИ — Арманистон ФАга қарашли расадхона. 1946 й.да Арагац ш.да ташкил топган (расмий очилиш маросими 1956 й.да ўтказилган); Бюракан қишлоғи яқинида 1500 м баландликда жойлашган. Б. а. р.да қатор оптик ва радио телескоплар мавжуд. Астрофизик кузатувлар асосан 1948 й.дан бошланган. Юлдуз ассоциациялари кашф этилиши (1947) Б. а. р. илмий йўналишини белгилаб берди. Расадхонанинг ҳоз. асосий илмий мавзуи — Галактика таркибини ўрганиш ва у б-н боғлиқ муаммоларни (юлдузларнинг келиб чикиши ва ривожланиши каби) ҳал этишдан иборат. Б. а. р.да 1952 й. «Турли типдаги тарқоқ юлдуз тўдаларининг атласи» нашр этилди. Расадхонада юлдузлар ва туманликлар спектрларини кузатиб ўрганиш, диффуз ва планетар туманликларни текшириш ва б. ишлар, радиоастрофизика соҳасидаги и. т. ишлари (радиотелескопларни лойиҳалаш ва қуриш, кузатув усулларини ишлаб чиқиш ва такомиллаштириш) кенг кўламда олиб борилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.