Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ç

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 1-b. — ziyouz.com

    Ç — özbek Kirill alifbosining yigirma beşinçi harfi. Til oldi, qorişiq (t+ş), şovqinli, portlovçi, jarangsiz undoş tovuşni ifodalaydi. Uşbu harf (tovuş) sözning boşida (çaman, çigit, çöl), örtasida (aççiq, kiçik, soçiq) va oxirida (işonç, keç, tinç) kela oladi. Ba'zan uşbu tovuş jarangsiz va portlovçi tovuşlardan oldin kelganda, ç>ş, ç>s kabi talaffuz etiladi (mas, qoçdi>qoşti, uçta>uşta, uç söm — us söm kabi), lekin bu fonetik hodisa imloda aks etmaydi. Turkiy xalklar, jumladan, özbek xalqi uçun umumiy bölgan yozuvlarda Ç harfi öziga xos şakllarda uçraydi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    Ч — ўзбек Кирилл алифбосининг йигирма бешинчи ҳарфи. Тил олди, қоришиқ (т+ш), шовқинли, портловчи, жарангсиз ундош товушни ифодалайди. Ушбу ҳарф (товуш) сўзнинг бошида (чаман, чигит, чўл), ўртасида (аччиқ, кичик, сочиқ) ва охирида (ишонч, кеч, тинч) кела олади. Баъзан ушбу товуш жарангсиз ва портловчи товушлардан олдин келганда, ч>ш, ч>с каби талаффуз этилади (маc, қочди>қошти, учта>ушта, уч сўм — ус сўм каби), лекин бу фонетик ҳодиса имлода акс этмайди. Туркий халклар, жумладан, ўзбек халқи учун умумий бўлган ёзувларда Ч ҳарфи ўзига хос шаклларда учрайди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.