Çakamiğ
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 9-b. — ziyouz.com
Çakamiğ ÇAKAMIĞ, yopişqoq qumriöt (Calium aparine 1.) — röyandoşlar oilasi qumriötlar turkumiga mansub bir yillik ötsimon ösimlik turi; begona öt. Poyasi tört qirrali, yotib usadi, pastga qayrilgan tikançalar bilan qoplangan. Böyi 80—100 sm. Barglari yaxlit qirrali, ötkir uçli, naştar ponasimon, tikansimon, tikança va qillari bor. Gullari oqiş, tikansimon gulbandli. Mevasi buyraksimon yonğoqça. Ildizi öq ildiz. May—sent.da gullab mevalaydi. Uruğidan köpayadi. Bir tupi 1000 tagaça uruğ beradi. Mevalari yetilişi bilan soçiladi. Suğorma dehqonçilik hududlarida uruğlari kuzdayoq kökarib çiqadi. Örta Osiyo, jumladan, Toşkent, Samarqand, Farğona, Andijon, Surxondaryo viloyatlarida keng tarqalgan. Suğoriladigan yerlar, ayniqsa, ğallazorlarda, şuningdek, polizlar, boğlar, ariq böylari, yöl yoqalari hamda töqayzorlarda uçraydi.
Kuraş çoralari: uruğlikni tozalaş, ğalla ekinlari yiğiştirilgaç, anğizni yumşatiş; yerlarni şudgor qiliş; ğalla ekinlariga gerbitsidlar purkaş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧАКАМИҒ, ёпишқоқ қумриўт (Calium aparine 1.) — рўяндошлар оиласи қумриўтлар туркумига мансуб бир йиллик ўтсимон ўсимлик тури; бегона ўт. Пояси тўрт қиррали, ётиб усади, пастга қайрилган тиканчалар билан қопланган. Бўйи 80—100 см. Барглари яхлит қиррали, ўткир учли, наштар понасимон, тикансимон, тиканча ва қиллари бор. Гуллари оқиш, тикансимон гулбандли. Меваси буйраксимон ёнғоқча. Илдизи ўқ илдиз. Май—сент.да гуллаб мевалайди. Уруғидан кўпаяди. Бир тупи 1000 тагача уруғ беради. Мевалари етилиши билан сочилади. Суғорма деҳқончилик ҳудудларида уруғлари куздаёқ кўкариб чиқади. Ўрта Осиё, жумладан, Тошкент, Самарқанд, Фарғона, Андижон, Сурхондарё вилоятларида кенг тарқалган. Суғориладиган ерлар, айниқса, ғаллазорларда, шунингдек, полизлар, боғлар, ариқ бўйлари, йўл ёқалари ҳамда тўқайзорларда учрайди.
Кураш чоралари: уруғликни тозалаш, ғалла экинлари йиғиштирилгач, анғизни юмшатиш; ерларни шудгор қилиш; ғалла экинларига гербицидлар пуркаш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.