Çandragupta
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20-b. — ziyouz.com
Çandragupta — Qad. Hindistondagi Magadha davlati podşosi, Mauriyalar sulolasi asosçisi (mil. av. 317—293). Yoşligida nandlar (Magadha podşolari) saroyida xizmat qilgan, keyinçalik ular bilan taxtga egalik qiliş uçun kuraş boşlagan, mağlubiyatga uçrab mamlakatning şim. garbiga ketgan. U yerda Hindistonga bostirib kirgan Iskandar {Aleksandr) qöşiniga qöşilgan va uni nandlarga qarşi gijgijlagan. Aleksandr Hindistondan ketgaç, Ç. yunonmakedoniyaliklarni mamlakatdan butunlay quvib çiqariş uçun boşlangan kuraşga rahbarlik qilgan. Bunda ança yutuqlarga erişgan Ç. Magadha uçun kuraşni qayta boşlagan, Dxan Nanduni taxtdan ağdarib hokimiyatni qölga olgan. Şim. Hindistonni tobe etib Mauriyalar imperiyasiga asos solgan. Mil. av. 305 y. Salavk I Nikator bosqinini qaytargan, u bilan tuzilgan sulhga köra, Ç. 500 ta fil evaziga Hind daryosi ğarbidagi katta hudud (hoz. Balujiston va Afğonistonning bir qismi)ni olgan va Salavkning qiziga uylangan. Ayrim ma'lumotlarga köra, Ç. mil. av. 293 y. jaynizmni kabul kilib, toju taxtdan voz keçib rohiblikka ketgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧАНДРАГУПТА — Қад. Ҳиндистондаги Магадҳа давлати подшоси, Мауриялар сулоласи асосчиси (мил. ав. 317—293). Ёшлигида нандлар (Магадҳа подшолари) саройида хизмат қилган, кейинчалик улар билан тахтга эгалик қилиш учун кураш бошлаган, мағлубиятга учраб мамлакатнинг шим. гарбига кетган. У ерда Ҳиндистонга бостириб кирган Искандар {Александр) қўшинига қўшилган ва уни нандларга қарши гижгижлаган. Александр Ҳиндистондан кетгач, Ч. юнонмакедонияликларни мамлакатдан бутунлай қувиб чиқариш учун бошланган курашга раҳбарлик қилган. Бунда анча ютуқларга эришган Ч. Магадҳа учун курашни қайта бошлаган, Дхан Нандуни тахтдан ағдариб ҳокимиятни қўлга олган. Шим. Ҳиндистонни тобе этиб Мауриялар империясига асос солган. Мил. ав. 305 й. Салавк I Никатор босқинини қайтарган, у билан тузилган сулҳга кўра, Ч. 500 та фил эвазига Ҳинд дарёси ғарбидаги катта ҳудуд (ҳоз. Балужистон ва Афғонистоннинг бир қисми)ни олган ва Салавкнинг қизига уйланган. Айрим маълумотларга кўра, Ч. мил. ав. 293 й. жайнизмни кабул килиб, тожу тахтдан воз кечиб роҳибликка кетган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.