Çang donaçalari
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 17-b. — ziyouz.com
Çang donaçalari ÇANG DONAÇALARI, çang zarralari (palinologiyard) — gullardagi çangdonlarda hosil böladigan donaçalar. Mikrosporangiyda mikrosporadan rivojlanadi. Ç.d. uruğkurtak kamerasiga (oçiq uruğlilarda) yoki uruğçi tumşuqçasiga ( yopiq uruğlilarda) tuşib, uni çanglantiradi. Ç.d.ning taşqi (ekzina) va içki (intina) pardalari bor. Oçiq uruğlilarda Ç.d. çanglangunça bir neça tirik hujayralardan, şu jumladan, vegetativ va generativ hujayralardan iborat böladi. Bulardan birinçisi çang kamerasida çang nayçasi (gaustor)ni, ikkinçisi esa uruğlanişda qatnaşadigan ikkita erkak jinsiy xujayra — gametalarni hosil qiladi. Usimlikning turiga qarab Ç.d.ning şakli va kattaligi turliça.
Köpçilik uruğli ösimliklar (monadalar)da çang donaçalari, odatda, köp böladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧАНГ ДОНАЧАЛАРИ, чанг зарралари (палинологиярд) — гуллардаги чангдонларда ҳосил бўладиган доначалар. Микроспорангийда микроспорадан ривожланади. Ч.д. уруғкуртак камерасига (очиқ уруғлиларда) ёки уруғчи тумшуқчасига ( ёпиқ уруғлиларда) тушиб, уни чанглантиради. Ч.д.нинг ташқи (экзина) ва ички (интина) пардалари бор. Очиқ уруғлиларда Ч.д. чанглангунча бир неча тирик ҳужайралардан, шу жумладан, вегетатив ва генератив ҳужайралардан иборат бўлади. Булардан биринчиси чанг камерасида чанг найчаси (гаустор)ни, иккинчиси эса уруғланишда қатнашадиган иккита эркак жинсий хужайра — гаметаларни ҳосил қилади. Усимликнинг турига қараб Ч.д.нинг шакли ва катталиги турлича.
Кўпчилик уруғли ўсимликлар (монадалар)да чанг доначалари, одатда, кўп бўлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.