Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Çarlz Dikkens

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 263-b. — ziyouz.com

    Dikkens Çarlz DIKKENS (Dickens) Çarlz (1812.7.2, Lendport — 1870.9.6, Xeydsxill) — ingliz yozuvçisi. Adabiy faoliyati 1833 y.da boşlangan. Mehnatkaş xalqning ogir axvoli D. asarlarining boş mavzusi bölgan. D. tanqidiy realizm uslubining asosçilaridan hisoblanadi. Hajviy-sentimental ruhda yozilgan «Pikvik klubining ölimidan keyingi yozişmalari» (1837), «Oliver Tvistning sarguzaştlari» (1838), «Nikolas Niklbi» (1839) romanlari D.ni dunyoga maşhur qildi. 19-a. 40—50-y.lari D. ijodi gullagan davr böldi. «Martin Çezlvit» (1844) romanida Amerika voqeligidagi salbiy tomonlar tasvirlangan. «Dombi va öğli» (1848) romanida insonlik qiyofasini yöqotgan, manmansiragan ingliz boyvaççalari hajv tiği ostiga olingan. Tarjimai hol yösinidagi «David Kopperfild» (1850) romanida esa öşa zamonning ijtimoiy ziddiyatlari körsatilgan. D. asarlarida, umuman oddiy kişilar qiyofasi zör mahorat b-n aks etadi. 1848 y. Angliyada çartistlar (yöqsullar) harakati mağlubiyatga uçragan davrda D. dolzarb ijtimoiy muammolarni kalamga oldi («Sovuq uy», 1853; «Maşaqqatli zamon», 1854; «Jajji Dorrit», 1857 va b.). Bular orasida, ayniqsa, «Maşaqqatli zamon» romani alohida ahamiyatga ega.

    «Ikki şaharça töğrisida qissa» (1859), «Intizorlik» (1861), «Bizning umumiy döstimiz» (1865) kabi romanlarida esa D. jamiyatni ijtimoiy inqirozdan olib çiqiş yöllarini badiiy vositalar yordamida tasvirlaydi.

    «Oliver Tvistning sarguzaştlari» romani özbek tilida naşr qilingan (1984).

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДИККЕНС (Dickens) Чарльз (1812.7.2, Лендпорт — 1870.9.6, Хейдсхилл) — инглиз ёзувчиси. Адабий фаолияти 1833 й.да бошланган. Меҳнаткаш халқнинг огир ахволи Д. асарларининг бош мавзуси бўлган. Д. танқидий реализм услубининг асосчиларидан ҳисобланади. Ҳажвий-сентиментал руҳда ёзилган «Пиквик клубининг ўлимидан кейинги ёзишмалари» (1837), «Оливер Твистнинг саргузаштлари» (1838), «Николас Никлби» (1839) романлари Д.ни дунёга машҳур қилди. 19-а. 40—50-й.лари Д. ижоди гуллаган давр бўлди. «Мартин Чезлвит» (1844) романида Америка воқелигидаги салбий томонлар тасвирланган. «Домби ва ўғли» (1848) романида инсонлик қиёфасини йўқотган, манмансираган инглиз бойваччалари ҳажв тиғи остига олинган. Таржимаи ҳол йўсинидаги «Давид Копперфилд» (1850) романида эса ўша замоннинг ижтимоий зиддиятлари кўрсатилган. Д. асарларида, умуман оддий кишилар қиёфаси зўр маҳорат б-н акс этади. 1848 й. Англияда чартистлар (йўқсуллар) ҳаракати мағлубиятга учраган даврда Д. долзарб ижтимоий муаммоларни каламга олди («Совуқ уй», 1853; «Машаққатли замон», 1854; «Жажжи Доррит», 1857 ва б.). Булар орасида, айниқса, «Машаққатли замон» романи алоҳида аҳамиятга эга.

    «Икки шаҳарча тўғрисида қисса» (1859), «Интизорлик» (1861), «Бизнинг умумий дўстимиз» (1865) каби романларида эса Д. жамиятни ижтимоий инқироздан олиб чиқиш йўлларини бадиий воситалар ёрдамида тасвирлайди.

    «Оливер Твистнинг саргузаштлари» романи ўзбек тилида нашр қилинган (1984).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.