Çaroit
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 26-b. — ziyouz.com
Çaroit (Şarqiy Sibirdagi Çara daryosi nomidan) — zanjirli silikatlarning kiçik sinfiga mansub mineral. Tarkibida suv va ftor bölgan K, Na, Ca, Va, Mp ning murakkab silikati. Kimyoviy tarkibi aniklanmagan. Ğarbiy Sibirning Murun işqorli massivida 1977 y.da topilgan. Taxm. monoklin singoniyada kristallanadi. Yaxlit tolali va ingiçka ninali, popuksimon nurlar körinişidagi agregatlar. Strukturasi aniq emas. Puşti va oç binafşa rangli öta kam uçraydigan mineral. Qattiqdigi 5,5, ziçligi 2,52,6 g/sm3. Gidrotermal metasomatik (fenitlar hisobiga) genezisga ega. Ç. tarkibli jinslarning çiroyli turlari zargarlik, bezak va kolleksiya toşlari sifatida Çaroitdan yasalgan vaza, foydalaniladi. Moskvadagi «Samotsvet» Ayniqsa, binafşa rangli, ipaksimon yaltiraydigan turlari juda qadrlanadi. Ç.ning dunyo böyiça yagona koni Şarqiy Sibirdagi Sirenli toş konidir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧАРОИТ (Шарқий Сибирдаги Чара дарёси номидан) — занжирли силикатларнинг кичик синфига мансуб минерал. Таркибида сув ва фтор бўлган К, Na, Ca, Ва, Мп нинг мураккаб силикати. Кимёвий таркиби аникланмаган. Ғарбий Сибирнинг Мурун ишқорли массивида 1977 й.да топилган. Тахм. моноклин сингонияда кристалланади. Яхлит толали ва ингичка нинали, попуксимон нурлар кўринишидаги агрегатлар. Структураси аниқ эмас. Пушти ва оч бинафша рангли ўта кам учрайдиган минерал. Қаттиқдиги 5,5, зичлиги 2,52,6 г/см3. Гидротермал метасоматик (фенитлар ҳисобига) генезисга эга. Ч. таркибли жинсларнинг чиройли турлари заргарлик, безак ва коллекция тошлари сифатида Чароитдан ясалган ваза, фойдаланилади. Москвадаги «Самоцвет» Айниқса, бинафша рангли, ипаксимон ялтирайдиган турлари жуда қадрланади. Ч.нинг дунё бўйича ягона кони Шарқий Сибирдаги Сиренли тош конидир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.