Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Çeboksari

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 40–41-b. — ziyouz.com

    Çeboksari (çuvaşça — Şupaşkar) — RF Çuvaşiya Respublikasidagi şahar, respublika poytaxti (1925 y.dan). Volga daryosining öng sohilida, Çeboksar daryosining Volgaga kuyiliş joyida. T.y. stansiyasi, avtomobil yöllari çorrahasi, aeroport bor. Yirik dare porti. Aholisi 440,6 ming kişi (2002). Ilk bor 1469 y. solnomasida uçraydi. 1555 y.dan Rus davlati qal'asi. Volga böyining yirik savdo markazi. 1781 y.dan Kozon gubernyasi uyezd markazi. 1920 y.dan Çuvaşiya muxtor viloyati markazi, 1925 y.dan Çuvaşiya Muxtor Respublikasi poytaxti, 1992 y.dan Çuvaşiya Respublikasi poytaxti. Yetakçi sanoat tarmoqlari: maşinasozlik (elektrotexnika sanoati, priborsozlik, traktorsozlik va b.), yengil (şu jumladan, ipgazlama kti); şuningdek, oziq-ovqat (sut zdi, göşt kti), quriliş materiallari sanoatlari mavjud. Issiqlik elektr styasi bor. 3 oliy öquv yurti (şu jumladan, Çuvaşiya universiteti), 5 teatr, 4 muzey (ölkaşunoslik, badiiy, adabiyot va b. muzeylar), filarmoniya, kartinalar galereyasi faoliyat körsatadi.

    Me'moriy yodgorliklardan Troitsa monastiri (16-a.), Vvedeniye sobori (1651), Vozdvijeniye (1702) va Uspeniye (1763) çerkovlari, 17—18-a.larda qurilgan turar joy binolari saqlangan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЧЕБОКСАРИ (чувашча — Шупашкар) — РФ Чувашия Республикасидаги шаҳар, республика пойтахти (1925 й.дан). Волга дарёсининг ўнг соҳилида, Чебоксар дарёсининг Волгага куйилиш жойида. Т.й. станцияси, автомобиль йўллари чорраҳаси, аэропорт бор. Йирик даре порти. Аҳолиси 440,6 минг киши (2002). Илк бор 1469 й. солномасида учрайди. 1555 й.дан Русь давлати қалъаси. Волга бўйининг йирик савдо маркази. 1781 й.дан Козон губерняси уезд маркази. 1920 й.дан Чувашия мухтор вилояти маркази, 1925 й.дан Чувашия Мухтор Республикаси пойтахти, 1992 й.дан Чувашия Республикаси пойтахти. Етакчи саноат тармоқлари: машинасозлик (электротехника саноати, приборсозлик, тракторсозлик ва б.), енгил (шу жумладан, ипгазлама кти); шунингдек, озиқ-овқат (сут зди, гўшт кти), қурилиш материаллари саноатлари мавжуд. Иссиқлик электр стяси бор. 3 олий ўқув юрти (шу жумладан, Чувашия университети), 5 театр, 4 музей (ўлкашунослик, бадиий, адабиёт ва б. музейлар), филармония, картиналар галереяси фаолият кўрсатади.

    Меъморий ёдгорликлардан Троица монастири (16-а.), Введение собори (1651), Воздвижение (1702) ва Успение (1763) черковлари, 17—18-а.ларда қурилган турар жой бинолари сақланган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.