Çek
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 42-b. — ziyouz.com
Çek Tomas (1947.8.12, Çikago) amerikalik kimyogar. Kaliforniya universitetini tugatgan (falsafa dri, 1975). Kolorado universiteti prof. (1980 y.dan). Asosiy ilmiy işlari nuklein kislotalar kimyosiga oid. Genlarning mozaik (uzukli) tuzilişini örganiş okibatida ulardagi kodlangan qismlar (ekzonlar) kodlanmagan qöyilmalar (intronlar) bilan galmagal joylaşişini topgan (1970). Silaysing reaksiyasi uçun, ya'ni eng oddiy organizmlardan tetraximena genidagi 2 ekzonni ajratib turuvçi intronni olib taşlaş va ekzonlarni özaro boğlaş (dimerizatsiya) uçun zarur fermentni topiş maqsadida ötkazilgan tadqiqotlar natijasida bu reaksiya heç qanday oqsilfermentlar iştirokisiz, özözidan ötişini aniklagan. Nobel mukofoti laureati (1989, S. Oltmen bilan hamkorliqda).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧЕК Томас (1947.8.12, Чикаго) америкалик кимёгар. Калифорния университетини тугатган (фалсафа дри, 1975). Колорадо университети проф. (1980 й.дан). Асосий илмий ишлари нуклеин кислоталар кимёсига оид. Генларнинг мозаик (узукли) тузилишини ўрганиш окибатида улардаги кодланган қисмлар (экзонлар) кодланмаган қўйилмалар (интронлар) билан галмагал жойлашишини топган (1970). Силайсинг реакцияси учун, яъни энг оддий организмлардан тетрахимена генидаги 2 экзонни ажратиб турувчи интронни олиб ташлаш ва экзонларни ўзаро боғлаш (димеризация) учун зарур ферментни топиш мақсадида ўтказилган тадқиқотлар натижасида бу реакция ҳеч қандай оқсилферментлар иштирокисиз, ўзўзидан ўтишини аниклаган. Нобель мукофоти лауреати (1989, С. Олтмен билан ҳамкорлиқда).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.