Çek
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 43-b. — ziyouz.com
Çek (forstoj — pul xujjati) — 1) banqsagi hisobvaraq egasi (Ç. beruvçi)ning muayyan summadagi pulni biror şaxe (Ç.ni taqdim qiluvçi)ga tölaş töğrisida bankka yoki kredit muassasasiga yöllagan yozma buyruği, farmoyişi; pul hujjati, kdmmatli qogoz turi. Ç. yoziladigan qotoz (Ç. qogozi) belgilangan tartibda rasmiylaştirilgan blanka (iş qogozi) tarzida maxsus daftarça holida çiqariladi. Ç. beruvçi öz hisobvarağidan özi uçun pul olişda ham Ç.dan foydalanadi. Ç.lar nomi körsatilgan (aniq bir şaxs nomiga yozilgan), order l i (biron bir şaxs foydasiga yozilgan) yoki taqdim etiladigan (takdim etuvçiga yozilgan) turlarga bölinadi. Banklar örtasidagi özaro hisobkitoblarda bank Ç.lari, sayohat va xizmat safarlarida har qanday bankda tezda naqd pulga almaştiriş mumkin bölgan yöl Ç.lari işlatiladi. Yöl Ç.lari nakd pul va kredit kartoçkalari kabi tölaqonli tölov vositasi bölib, unda takdim etuvçining nomi körsatiladi, Ç. beruvçining şaxeiy imzosi bilan tasdiklanadi va pul olişda şaxeini isbotlaydigan hujjat körsatilişini talab etadi; 2) çakana savdoda kassaning xaridordan pulni qabul qilib olgani töğrisidagi pattasi. Tölov ötkazilgan va xaridni oliş mumkinligini tasdikdaydi va tölov ötkazilgan dökon (magazin) doirasida amal qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧЕК (форстож — пул хужжати) — 1) банқцаги ҳисобварақ эгаси (Ч. берувчи)нинг муайян суммадаги пулни бирор шахе (Ч.ни тақдим қилувчи)га тўлаш тўғрисида банкка ёки кредит муассасасига йўллаган ёзма буйруғи, фармойиши; пул ҳужжати, кдмматли қогоз тури. Ч. ёзиладиган қотоз (Ч. қогози) белгиланган тартибда расмийлаштирилган бланка (иш қогози) тарзида махсус дафтарча ҳолида чиқарилади. Ч. берувчи ўз ҳисобварағидан ўзи учун пул олишда ҳам Ч.дан фойдаланади. Ч.лар номи кўрсатилган (аниқ бир шахс номига ёзилган), ордер л и (бирон бир шахс фойдасига ёзилган) ёки тақдим этиладиган (такдим этувчига ёзилган) турларга бўлинади. Банклар ўртасидаги ўзаро ҳисобкитобларда банк Ч.лари, саёҳат ва хизмат сафарларида ҳар қандай банкда тезда нақд пулга алмаштириш мумкин бўлган йўл Ч.лари ишлатилади. Йўл Ч.лари накд пул ва кредит карточкалари каби тўлақонли тўлов воситаси бўлиб, унда такдим этувчининг номи кўрсатилади, Ч. берувчининг шахеий имзоси билан тасдикланади ва пул олишда шахеини исботлайдиган ҳужжат кўрсатилишини талаб этади; 2) чакана савдода кассанинг харидордан пулни қабул қилиб олгани тўғрисидаги паттаси. Тўлов ўтказилган ва харидни олиш мумкинлигини тасдикдайди ва тўлов ўтказилган дўкон (магазин) доирасида амал қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.