Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Çek

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 43-b. — ziyouz.com

    Çek ÇEK, pol — tekislangan tuproq va marzalar bilan öralgan dala uçastkasi; şoli ekişda, bostirib suğorişda yoki tuproq şörini yuvişda qöllaniladi. Ç.ning kattakiçikligi yer nişabi va joy relyefiga boğliq. Yer nişabi 0,0005 dan kiçik bölsa, Ç. eni 10—25 m (nişabi katta tomon böyiça), uz. 50—70 m (nişabi kiçik tomon böyiça), imkoni boriça eni töğri burçakli qilib olinadi, ya'ni Ç. mayd. 0,07—0,20 ga böladi. Nişabi bundan katta bölgan yerlarda Ç. eni kamaytiriladi. Nişabi past uçastkalarda va mexanik tarkibi oğir qumoqli va gilli tuproqlarda Ç. maydoni 2 ga gaça bölişi mumkin. Kapital şör yuvişda Ç. maydoni va kattakiçikligi (ölçamlari), odatda, muvaqqat zovurlarning joylaşiş holatiga qarab belgilanadi. Bostirib şör yuvilganda Ç.da suv qatlami 20—30 sm bölişi kerak; marza bal. (suv sathi yuqorisida zapas bölişini nazarga olib) 45—60 sm böladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЧЕК, пол — текисланган тупроқ ва марзалар билан ўралган дала участкаси; шоли экишда, бостириб суғоришда ёки тупроқ шўрини ювишда қўлланилади. Ч.нинг каттакичиклиги ер нишаби ва жой рельефига боғлиқ. Ер нишаби 0,0005 дан кичик бўлса, Ч. эни 10—25 м (нишаби катта томон бўйича), уз. 50—70 м (нишаби кичик томон бўйича), имкони борича эни тўғри бурчакли қилиб олинади, яъни Ч. майд. 0,07—0,20 га бўлади. Нишаби бундан катта бўлган ерларда Ч. эни камайтирилади. Нишаби паст участкаларда ва механик таркиби оғир қумоқли ва гилли тупроқларда Ч. майдони 2 га гача бўлиши мумкин. Капитал шўр ювишда Ч. майдони ва каттакичиклиги (ўлчамлари), одатда, муваққат зовурларнинг жойлашиш ҳолатига қараб белгиланади. Бостириб шўр ювилганда Ч.да сув қатлами 20—30 см бўлиши керак; марза бал. (сув сатҳи юқорисида запас бўлишини назарга олиб) 45—60 см бўлади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.