Çeleken
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 46-b. — ziyouz.com
Çeleken — Kaspiy dengizining şarqiy qirgoğidagi yarim orol, Turkmaniston hududida. Dastlab (20-a. ning 30-y.larida) orol bölgan. Kaspiy dengizi suv sathining pasayişi natijasida 1937 y.dan yarim orolga aylangan. Mayd. 500 km2. Yer yuzasi tekislik. Markaziy kismida Çuxrak qirlari (100 m) joylaşgan. Ç.ning köp kismini şörxoktaqirlar, döng va barxan qumlar egallagan. Iklimi quruq, yozi issiq, qişi nisbatan iliq. Tuproqösimlik qoplami jihatidan tipik çöl. Neftgaz, ozokerit konlari; tarkibida yod, brom bölgan mineral buloqlar bor, dengiz böylarida baliq ovlanadi. Ğarbiy qismida (dengiz böyida) Çeleken ş. joylaşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧЕЛЕКЕН — Каспий денгизининг шарқий қиргоғидаги ярим орол, Туркманистон ҳудудида. Дастлаб (20-а. нинг 30-й.ларида) орол бўлган. Каспий денгизи сув сатҳининг пасайиши натижасида 1937 й.дан ярим оролга айланган. Майд. 500 км2. Ер юзаси текислик. Марказий кисмида Чухрак қирлари (100 м) жойлашган. Ч.нинг кўп кисмини шўрхоктақирлар, дўнг ва бархан қумлар эгаллаган. Иклими қуруқ, ёзи иссиқ, қиши нисбатан илиқ. Тупроқўсимлик қоплами жиҳатидан типик чўл. Нефтьгаз, озокерит конлари; таркибида йод, бром бўлган минерал булоқлар бор, денгиз бўйларида балиқ овланади. Ғарбий қисмида (денгиз бўйида) Челекен ш. жойлашган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.