Çiğatoiylar

Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 126-b. — ziyouz.com

Çiğatoiylar — Çiğatoy ulusini idora etgan çingiziy sulola (1224— 1404). Çingizxonnint 2öğli Çiğatoy ismidan kelib çiqqan.

Çiğatoy ulusi hukmdorlari: Çiğatoyxon (1224—42), Qora Huloku (Haloku)( 1242-46, 1252), Yesu Munke (1246—57), Orqina (Ergene) xotun (1252-61), Olğu (1261-65), Muborakşoh (1265—66), Baroqxon (1266—71), Nikpay (1271—72), Töğa Temur (1272-74), Duvaxon (1274-1306), Kunçak (1306—08), Toliqu (1308 — 09), Kebak (1309; 1318- 26), Esan buğo (1309 — 18), Elçigadoy (1326), Duva Temur (1326), Tarmaşirin (1326-34), Jingşi (Jankşi) (1334-35), Buzan (Puran) (1335-38), Yesun Temur (1338—40), Ali Sulton (Öqtoy naslidan) (1340—42), Muhammad (134243), Qozon (134346), Donişmandça (Öqtoy naslidan)(1346— 48), Bayonqulixon( 1348—58).

14-a. örtalarida Çiğatoy ulusi parçalanib, ulusning şarqiy qismi — Şarqiy Turkiston va Yettisuvda turk va möğul qabilalarini öz içiga olgan Möğuliston davlati taşkil topadi. Tuğluq Temur Möğuliston xoni qilib kötariladi. Çiğatoy ulusining ğarbiy qismida 1370 y. Amir Temur saltanati vujudga keladi. Sohibqiron taxtga çingiziylardan bölgan Suyurğatmişxon (1370—88), Sulton Mahmudxon (1388— 1404)larni rasman xon qilib kötarib, hatto ularning nomidan yorliqlar çiqartirib, pullar zarb ettirgan.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ЧИҒАТОИЙЛАР — Чиғатой улусини идора этган чингизий сулола (1224— 1404). Чингизхоннинт 2ўғли Чиғатой исмидан келиб чиққан.

Чиғатой улуси ҳукмдорлари: Чиғатойхон (1224—42), Қора Ҳулоку (Ҳалоку)( 1242-46, 1252), Есу Мункэ (1246—57), Орқина (Эргэнэ) хотун (1252-61), Олғу (1261-65), Муборакшоҳ (1265—66), Бароқхон (1266—71), Никпай (1271—72), Тўға Темур (1272-74), Дувахон (1274-1306), Кунчак (1306—08), Толиқу (1308 — 09), Кебак (1309; 1318- 26), Эсан буғо (1309 — 18), Элчигадой (1326), Дува Темур (1326), Тармаширин (1326-34), Жингши (Жанкши) (1334-35), Бузан (Пуран) (1335-38), Есун Темур (1338—40), Али Султон (Ўқтой наслидан) (1340—42), Муҳаммад (134243), Қозон (134346), Донишмандча (Ўқтой наслидан)(1346— 48), Баёнқулихон( 1348—58).

14-а. ўрталарида Чиғатой улуси парчаланиб, улуснинг шарқий қисми — Шарқий Туркистон ва Еттисувда турк ва мўғул қабилаларини ўз ичига олган Мўғулистон давлати ташкил топади. Туғлуқ Темур Мўғулистон хони қилиб кўтарилади. Чиғатой улусининг ғарбий қисмида 1370 й. Амир Темур салтанати вужудга келади. Соҳибқирон тахтга чингизийлардан бўлган Суюрғатмишхон (1370—88), Султон Маҳмудхон (1388— 1404)ларни расман хон қилиб кўтариб, ҳатто уларнинг номидан ёрлиқлар чиқартириб, пуллар зарб эттирган.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.