Çigirtçilar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 80-b. — ziyouz.com
Çigirtçilar ÇIGIRTÇILAR, dengiz qaldirğoçlari (Sternidae) — baliqçisimonlar turkumiga mansub quşlar oilasi. 10 uruği va 43 turi bor. Gavdasininguz. 20—55 sm. Qanoti uzun, tumşuği uçli. Umumiy rangi oç, köpçilik turlarining boşida qora «qalpoqça»si, barmoqlari orasida teri parda bor. Çaqqon uçadi, suvda yaxşi suzadi. Dengiz, kiçik daryo va köllarning orollarida yerda, ba'zilari daraxtlar va butalarda, botqoqlikda yaşovçi turlari suv yuzasiga ösimlik töşab, uya yasaydi. 1—4 ta tuxum qöyib, 14 —22 kun bosadi. T uxumdan çiqkan jöjalari 1 kundan orqasidan ergaşiş qobiliyatiga ega. Tabiatda 23—27 yil yaşaydi. Asosan, baliqlar, keyin urgoçisi qisqiçbaqasimonlar va haşarotlar bilan oziqlanadi. Yer yuzida juda keng tarqalgan. Özbekistonda 7 turi uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧИГИРТЧИЛАР, денгиз қалдирғочлари (Sternidae) — балиқчисимонлар туркумига мансуб қушлар оиласи. 10 уруғи ва 43 тури бор. Гавдасинингуз. 20—55 см. Қаноти узун, тумшуғи учли. Умумий ранги оч, кўпчилик турларининг бошида қора «қалпоқча»си, бармоқлари орасида тери парда бор. Чаққон учади, сувда яхши сузади. Денгиз, кичик дарё ва кўлларнинг оролларида ерда, баъзилари дарахтлар ва буталарда, ботқоқликда яшовчи турлари сув юзасига ўсимлик тўшаб, уя ясайди. 1—4 та тухум қўйиб, 14 —22 кун босади. Т ухумдан чиқкан жўжалари 1 кундан орқасидан эргашиш қобилиятига эга. Табиатда 23—27 йил яшайди. Асосан, балиқлар, кейин ургочиси қисқичбақасимонлар ва ҳашаротлар билан озиқланади. Ер юзида жуда кенг тарқалган. Ўзбекистонда 7 тури учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.