Çihil sutun
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 130-b. — ziyouz.com
Çihil sutun - Isfahon ş. (Eron) dagi saroylardan biri. Şoh Abbos I tomonidan 1590 y.da şaharni qayta quriş davrida bunyod etilgan. Şoh maydon va Çorboğ xiyoboni oraliğidagi boğning şarq tomondagi eşigidan kiriladi. Asosiy kismlari peştoq, ayvon, uning yonlaridagi 2 zal va simmetrik tarzda joylaşgan arzxonadan iborat. Peştoq şifti çinor daraxtidan işlangan bölib, uning yopmasini muqarnas kallakli 20 ustun (bal. — 14,6 m) kötarib turadi. Peştoq tagida favvorali hovuz taşkil etilgan. Hovuz burçaklaridagi ustunlarning marmar kursilari şer şaklida işlangan. Şifti nafis nakş bilan bezalgan. Peştoqning törida şohning taxti uçun tokçasimon ayvon kurilgan. Uning yarim gumbaz tarikasidagi yopmasi muqarnasdan taşkil topgan. Sirkor parçinlarga ega. Ayvonga 2 tomondan 2 zal tutaş, ayvon va zallarning orqasida köndalang yönalişdagi 3 gumbazli arzxona joylaşgan. Uning devorlari syujetli sirkor suratlar bilan qoplangan. Gumbazlarning sirtlari ham sirkor naqşlar bilan ziynatlangan. Arzxonaning şim. va jan. tomonlarida ham çoğroq bölgan peştoklar mavjud. Saroyning asosiy old va 2 yondagi peştokdari imoratni atrofdagi muhit bilan bogaab turadi. Ustunlar unga yengillik baxş etadi. Ç.s. saroyi qad. Eron davriga mansub bölgan yodgorliklardan.
Xayrulla Pulatov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧИҲИЛ СУТУН - Исфаҳон ш. (Эрон) даги саройлардан бири. Шоҳ Аббос I томонидан 1590 й.да шаҳарни қайта қуриш даврида бунёд этилган. Шоҳ майдон ва Чорбоғ хиёбони оралиғидаги боғнинг шарқ томондаги эшигидан кирилади. Асосий кисмлари пештоқ, айвон, унинг ёнларидаги 2 зал ва симметрик тарзда жойлашган арзхонадан иборат. Пештоқ шифти чинор дарахтидан ишланган бўлиб, унинг ёпмасини муқарнас каллакли 20 устун (бал. — 14,6 м) кўтариб туради. Пештоқ тагида фавворали ҳовуз ташкил этилган. Ҳовуз бурчакларидаги устунларнинг мармар курсилари шер шаклида ишланган. Шифти нафис накш билан безалган. Пештоқнинг тўрида шоҳнинг тахти учун токчасимон айвон курилган. Унинг ярим гумбаз тарикасидаги ёпмаси муқарнасдан ташкил топган. Сиркор парчинларга эга. Айвонга 2 томондан 2 зал туташ, айвон ва залларнинг орқасида кўндаланг йўналишдаги 3 гумбазли арзхона жойлашган. Унинг деворлари сюжетли сиркор суратлар билан қопланган. Гумбазларнинг сиртлари ҳам сиркор нақшлар билан зийнатланган. Арзхонанинг шим. ва жан. томонларида ҳам чоғроқ бўлган пештоклар мавжуд. Саройнинг асосий олд ва 2 ёндаги пештокдари иморатни атрофдаги муҳит билан богааб туради. Устунлар унга енгиллик бахш этади. Ч.с. саройи қад. Эрон даврига мансуб бўлган ёдгорликлардан.
Хайрулла Пулатов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.