Çil
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 86-b. — ziyouz.com
Çil (Perdix perdix) — tovuqsimonlar turkumining qirğovullar oilasiga mansub quş. Tanasi 35 sm ça. Vazni 350—600 g. Umumiy körinişi kiçikroq tovuqni eslatadi. Narining usti kulrangqönğir, qora çiziqçalari, qornida taqasimon jigarrang doği bor. Modasi odmiroq tusda. Yevropa, Osiyo, Jan. Ğarbiy Sibir va Örta Osiyoning şarqiy hududlarida tarqalgan. Asosan, daşt va örmondaşt, daryo qayirlari, ğalla dalalarida qiş va kuzda töda, boşqa fasllarda juftjuft bölib yaşaydi. Uyasini yerga yasaydi. 12—20 ta tuxum qöyib, nari va modasi navbat bilan 24—25 kun bosadi. Asosan, ösimlik uruğlari, mevalari, yaşil qismi, yoz va kuz oylarida haşarotlar bilan oziklanadi. Göşti mazali, ovlanadi. Ovçilik xöjaliklarida köpaytiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧИЛ (Perdix perdix) — товуқсимонлар туркумининг қирғовуллар оиласига мансуб қуш. Танаси 35 см ча. Вазни 350—600 г. Умумий кўриниши кичикроқ товуқни эслатади. Нарининг усти кулрангқўнғир, қора чизиқчалари, қорнида тақасимон жигарранг доғи бор. Модаси одмироқ тусда. Европа, Осиё, Жан. Ғарбий Сибирь ва Ўрта Осиёнинг шарқий ҳудудларида тарқалган. Асосан, дашт ва ўрмондашт, дарё қайирлари, ғалла далаларида қиш ва кузда тўда, бошқа фаслларда жуфтжуфт бўлиб яшайди. Уясини ерга ясайди. 12—20 та тухум қўйиб, нари ва модаси навбат билан 24—25 кун босади. Асосан, ўсимлик уруғлари, мевалари, яшил қисми, ёз ва куз ойларида ҳашаротлар билан озикланади. Гўшти мазали, овланади. Овчилик хўжаликларида кўпайтирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.