Çillaki
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 95-b. — ziyouz.com
Çillaki — 1) mahalliy ertapişar xöraki uzum navi. Ç.ning Qizil Ç. va Oq Ç. xillari bor. Uzbekistan, Tojikiston, Qirgizistonda tarqalgan. Şarqiy ekologikgeografik navlar guruhiga kiradi. Tupi örtaça usadi. Bargi mayda (diametri 8—10 sm), tögarak, çuqur kertikli, beş bölmali, töq yaşil, nafis, silliq. Guli ikki jinsli. Uzumi iyunning 2yarmida pişadi. Uzum boşi 200—250 g, konussimon, tiğiz. Ğujumi örtaça, dumaloq (Qizil Ç.niki töq qizil, oq Ç.niki novvotrangsarğiş), şirinligi örtaça, pösti yupqa. Tarkibida 14—15% qand, 3—3,5% kislota bor. Hosildorligi 80—100 s/ga. Asosan, yangiligida iste'mol qilinadi. Zamburuğli kasalliklarga (ayniqsa, Qizil Ç.) çidamsiz. Toşkent, Farğona, Samarqand viloyatlarida köp uçraydi; 2) ekinlarning ertapişar navlari.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧИЛЛАКИ — 1) маҳаллий эртапишар хўраки узум нави. Ч.нинг Қизил Ч. ва Оқ Ч. хиллари бор. Узбекистан, Тожикистон, Қиргизистонда тарқалган. Шарқий экологикгеографик навлар гуруҳига киради. Тупи ўртача усади. Барги майда (диаметри 8—10 см), тўгарак, чуқур кертикли, беш бўлмали, тўқ яшил, нафис, силлиқ. Гули икки жинсли. Узуми июннинг 2ярмида пишади. Узум боши 200—250 г, конуссимон, тиғиз. Ғужуми ўртача, думалоқ (Қизил Ч.ники тўқ қизил, оқ Ч.ники новвотрангсарғиш), ширинлиги ўртача, пўсти юпқа. Таркибида 14—15% қанд, 3—3,5% кислота бор. Ҳосилдорлиги 80—100 ц/га. Асосан, янгилигида истеъмол қилинади. Замбуруғли касалликларга (айниқса, Қизил Ч.) чидамсиз. Тошкент, Фарғона, Самарқанд вилоятларида кўп учрайди; 2) экинларнинг эртапишар навлари.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.