Çilton
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 98-b. — ziyouz.com
Çilton ÇILTON, çiltan — diniy tasavvurlarga köra, ğayritabiiy kuçga ega bölgan afsonaviy 40 ta ruh. Rivoyatlarda Ç.lar odamlar köziga körinmaydi, ba'zan ular orasida odam qiyofasida yaşaydi deb talqin etiladi. Ular, odatda, mozor va ş.k. odamlar bölmaydigan joylarda uçraydi deb tasavvur qilinadi. Turli ofatlardan saqdaniş, kasaldan qutuliş maqsadida Ç.larga atab pilikdan yasalgan 40 çiroq yoqiş, ularga bağişlab turli taomlar pişiriş odati bölgan. Taomlar Ç. oşi deb atalgan va ular şu marosim munosabati bilan töplangan xotinqizlarga tarqatilgan. Hoz. vaqtda Ç.lar va ular bilan boğliq bölgan urfodatlar deyarli yöqolib ketgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧИЛТОН, чилтан — диний тасаввурларга кўра, ғайритабиий кучга эга бўлган афсонавий 40 та руҳ. Ривоятларда Ч.лар одамлар кўзига кўринмайди, баъзан улар орасида одам қиёфасида яшайди деб талқин этилади. Улар, одатда, мозор ва ш.к. одамлар бўлмайдиган жойларда учрайди деб тасаввур қилинади. Турли офатлардан сақданиш, касалдан қутулиш мақсадида Ч.ларга атаб пиликдан ясалган 40 чироқ ёқиш, уларга бағишлаб турли таомлар пишириш одати бўлган. Таомлар Ч. оши деб аталган ва улар шу маросим муносабати билан тўпланган хотинқизларга тарқатилган. Ҳоз. вақтда Ч.лар ва улар билан боғлиқ бўлган урфодатлар деярли йўқолиб кетган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.