Çimyonsoy
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 103–104-b. — ziyouz.com
Çimyonsoy — Toşkent viloyati Böstonliq tumanidagi soy. Çirçiq daryosining çap irmoği. Uz. 17 km, xavzasining mayd. 39,3 km2, havzasining örtaça bal. 1635 m. Katta Çimyon toğining ğarbiy yon bağridan 2000 m balandlikdagi buloqdan boşlanadi. Ç. boşlaniş qismida yon bağirlari baland darasimon tor vodiyda va toşloqözanda oqib, nisbati kengroq Çimyon soyligiga çiqadi (soylikning tubi ğovak jinslardan tarkib topgan). Qiziljar irmoği qöşilgan joyda yana tor vodiyda oqadi. Irmoqlari Katta Köksoy, Kiziljar; soyga köplab bulok, suvlari quyiladi.
Ç.ning örtaça yillik suv sarfi 0,6— 0,7 m3/sek. Asosan, qor va yer osti suvlaridan töyinadi; yer osti suvlari yillik oqimning 70%ni taşkil etadi. May— iyun oylarida suvi köpayadi, dek,—fev. da kamayadi. Ç.dan suğorişda foydalaniladi.
Ç. vodiysida sil kasalliklari sanatoriysi, bolalar oromgoxlari, pansionatlar joylaşgan. Çanği musobaqalari ötkaziladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧИМЁНСОЙ — Тошкент вилояти Бўстонлиқ туманидаги сой. Чирчиқ дарёсининг чап ирмоғи. Уз. 17 км, хавзасининг майд. 39,3 км2, ҳавзасининг ўртача бал. 1635 м. Катта Чимён тоғининг ғарбий ён бағридан 2000 м баландликдаги булоқдан бошланади. Ч. бошланиш қисмида ён бағирлари баланд дарасимон тор водийда ва тошлоқўзанда оқиб, нисбати кенгроқ Чимён сойлигига чиқади (сойликнинг туби ғовак жинслардан таркиб топган). Қизилжар ирмоғи қўшилган жойда яна тор водийда оқади. Ирмоқлари Катта Кўксой, Кизилжар; сойга кўплаб булок, сувлари қуйилади.
Ч.нинг ўртача йиллик сув сарфи 0,6— 0,7 м3/сек. Асосан, қор ва ер ости сувларидан тўйинади; ер ости сувлари йиллик оқимнинг 70%ни ташкил этади. Май— июнь ойларида суви кўпаяди, дек,—фев. да камаяди. Ч.дан суғоришда фойдаланилади.
Ч. водийсида сил касалликлари санаторийси, болалар оромгохлари, пансионатлар жойлашган. Чанғи мусобақалари ўтказилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.