Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Çinniguldoşlar

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 109-b. — ziyouz.com

    Çinniguldoşlar Ç I N N I G U L D O Ş L A R (Caryophyllaceae) — çinnigulnamolar kabilasiga mansub oila. Çalabuta hamda bir, ikki va köp yillik butalardan iborat. 80 turkumga kiradigan 2000 turi bor. Özbekistonda 24 turkumga mansub 122 turi usadi. Barglari oddiy, qaramaqarşi joylaşgan, bandsiz, tekis qirrali. Gullari töğri, 4—5 bölakli. Kosaça barglari erkin yoki tutaşgan.

    Çangçilari 4—10 ta, uruğçisi 1—5 ta, tugunçasi ustki, mevasi kösakça. Şim. yarim şarning mötadil mintaqasida tarqalgan. Çinnigul, drema, lixnis, yer sovun va b. turlari manzarali. Yetmak, sovunöt, eçkimiya va b. ildizlari xolva va har xil içimliklar tayyorlaşda işlatiladi. Ç.ning ba'zi turlari atirupa sanoatida va tibbiyotda qöllanadi. Ç.ning 10 turi Özbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    Ч И Н Н И Г У Л Д О Ш Л А Р (Caryophyllaceae) — чиннигулнамолар кабиласига мансуб оила. Чалабута ҳамда бир, икки ва кўп йиллик буталардан иборат. 80 туркумга кирадиган 2000 тури бор. Ўзбекистонда 24 туркумга мансуб 122 тури усади. Барглари оддий, қарамақарши жойлашган, бандсиз, текис қиррали. Гуллари тўғри, 4—5 бўлакли. Косача барглари эркин ёки туташган.

    Чангчилари 4—10 та, уруғчиси 1—5 та, тугунчаси устки, меваси кўсакча. Шим. ярим шарнинг мўьтадил минтақасида тарқалган. Чиннигул, дрема, лихнис, ер совун ва б. турлари манзарали. Етмак, совунўт, эчкимия ва б. илдизлари холва ва ҳар хил ичимликлар тайёрлашда ишлатилади. Ч.нинг баъзи турлари атирупа саноатида ва тиббиётда қўлланади. Ч.нинг 10 тури Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.