Çiy
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 85-b. — ziyouz.com
Çiy — qamiş yoki savağiç poyasidan tayyorlanadigan mahalliy quriliş materiali. Ç. 1,5—2 m uzunlikdagi yaxşi pişgan, yorilmagan, sinmagan va barg qinidan tozalanmagan qamiş poyasidan yakkayakka holda qatorlab kanop ip yoki yumşoq sim bilan 3 ipli qilib boğlab (ikki çekkasi va örtasidan) töqiladi. Şipga qoqilib, ustidan alebastr, ganç yoki somonli loy bilan suvaladi. Bunday şip çiylampa deb ataladi. Ç. uyrözğor va xöjalikning boşqa sohalarida (qişda ayvon oldini qordan tösiş, uzumni saklaş, ipak qurti boqişda tag töşama sifatida) işlatiladi. 20-a. ning 90-y.laridan şaharlarda umumiy ovqatlaniş nuqtalari atroflarini örab tösişda («çiy devor») ham Ç.ning turli şakllaridan foydalanilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧИЙ — қамиш ёки савағич поясидан тайёрланадиган маҳаллий қурилиш материали. Ч. 1,5—2 м узунликдаги яхши пишган, ёрилмаган, синмаган ва барг қинидан тозаланмаган қамиш поясидан яккаякка ҳолда қаторлаб каноп ип ёки юмшоқ сим билан 3 ипли қилиб боғлаб (икки чеккаси ва ўртасидан) тўқилади. Шипга қоқилиб, устидан алебастр, ганч ёки сомонли лой билан сувалади. Бундай шип чийлампа деб аталади. Ч. уйрўзғор ва хўжаликнинг бошқа соҳаларида (қишда айвон олдини қордан тўсиш, узумни саклаш, ипак қурти боқишда таг тўшама сифатида) ишлатилади. 20-а. нинг 90-й.ларидан шаҳарларда умумий овқатланиш нуқталари атрофларини ўраб тўсишда («чий девор») ҳам Ч.нинг турли шаклларидан фойдаланилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.