Çizma
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 84-b. — ziyouz.com
Çizma — qoğoz, kalka (qora qoğoz), taxta, yer sirti va b. ga çizilgan loyiha; maxsus çizmaçilik asboblari (reysfeder, sirkul, reysmus, reysşina, çizğiç va b.) yordamida qalam, tuş bilan ma'lum qoidalar asosida çizilgan grafik tasvir. Maşinalar, mexanizmlar, bino va inşootlar, vertolyot va samolyotlar, raketa va kosmik kemalar, radio va televizorlar, xullas korxonalarda tayyorlanadigan, quriliş maydonlarida quriladigan narsalar va obyektlarning qismlarini tayyorlaş, buzilganda ta'mirlaş (tuzatiş), tekşiriş uçun Ç.dan foydalaniladi. Maşinasozlikda qöllanadigan Ç. 3 turga bölinadi: turkumlab va köplab işlab çiqariş Ç.lari, yakka tartibda işlab çiqariş Ç.lari va ta'mirlaş Çlari. Ç.larda tayyorlanadigan, ta'mirlanadigan va tekşiriladigan narsalarning ölçamlari, materiali, vazifasi, aniqlik, tozalik sinflari va b. ma'lumotlar körsatiladi. Qurilişdagi Ç. umumiy qöriniş Çlari va işçi (quriş) Ç.lariga bölinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧИЗМА — қоғоз, калька (қора қоғоз), тахта, ер сирти ва б. га чизилган лойиҳа; махсус чизмачилик асбоблари (рейсфедер, циркуль, рейсмус, рейсшина, чизғич ва б.) ёрдамида қалам, тушь билан маълум қоидалар асосида чизилган график тасвир. Машиналар, механизмлар, бино ва иншоотлар, вертолёт ва самолётлар, ракета ва космик кемалар, радио ва телевизорлар, хуллас корхоналарда тайёрланадиган, қурилиш майдонларида қуриладиган нарсалар ва объектларнинг қисмларини тайёрлаш, бузилганда таъмирлаш (тузатиш), текшириш учун Ч.дан фойдаланилади. Машинасозликда қўлланадиган Ч. 3 турга бўлинади: туркумлаб ва кўплаб ишлаб чиқариш Ч.лари, якка тартибда ишлаб чиқариш Ч.лари ва таъмирлаш Члари. Ч.ларда тайёрланадиган, таъмирланадиган ва текшириладиган нарсаларнинг ўлчамлари, материали, вазифаси, аниқлик, тозалик синфлари ва б. маълумотлар кўрсатилади. Қурилищдаги Ч. умумий қўриниш Члари ва ишчи (қуриш) Ч.ларига бўлинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.