Çöğlanma lampa
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 190-b. — ziyouz.com
Çöğlanma lampa — elektr toki ta'sirida tolasi (simi) çöğlanib nur soçadigan yoruğlik manbai. Içidan havosi sörilib, çöğlaniş jismi (sim) joylangan kolba (lampoçka)dan iborat. Ba'zi Ç.l.larning kolbasi tolaning trasi, ya'ni nur soçişini yaxşilaş uçun inert gaz bilan töldiriladi. Ç.l.ning tolasi spiral, bispiral (ikki spiral) yoki trispiral (uç spiral) tarzida öralgan volfram simdan qilinadi. Ç.l. yonganda tolasi 2500—3300 K gaça qiziydi; nur soçiş quvvati 10—35 lm/ Vt; xizmat muddati 1000 soatgaça. Dastlabki Ç.l.ni 1872 y.da A.N.Lodigin ixtiro qilgan. 1879 y.da T.A. Edison uni takomillaştirgan. Ç.l.lar xonalar va maydonlarni yoritişda, kinoproyeksion apparatlarda, konlarda, avtomobillarda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧЎҒЛАНМА ЛАМПА — электр токи таъсирида толаси (сими) чўғланиб нур сочадиган ёруғлик манбаи. Ичидан ҳавоси сўрилиб, чўғланиш жисми (сим) жойланган колба (лампочка)дан иборат. Баъзи Ч.л.ларнинг колбаси толанинг траси, яъни нур сочишини яхшилаш учун инерт газ билан тўлдирилади. Ч.л.нинг толаси спирал, биспирал (икки спирал) ёки триспирал (уч спирал) тарзида ўралган вольфрам симдан қилинади. Ч.л. ёнганда толаси 2500—3300 К гача қизийди; нур сочиш қуввати 10—35 лм/ Вт; хизмат муддати 1000 соатгача. Дастлабки Ч.л.ни 1872 й.да А.Н.Лодигин ихтиро қилган. 1879 й.да Т.А. Эдисон уни такомиллаштирган. Ч.л.лар хоналар ва майдонларни ёритишда, кинопроекцион аппаратларда, конларда, автомобилларда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.