Çöngkoy simob koni
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 185-b. — ziyouz.com
Çöngkoy simob koni - Qirğiziston Respublikasi Öş viloyatining Aravon qişloğidan 18 km jan. ğarbdagi kon. Jan. Fargona simobsurma konlari kamarining Qoraçatir zonasi şarqiy qismida joylaşgan. Ç.s.k. 1957 y.da oçilgan. Kon kuyi paleozoyning vulkanogençökindi toğ jinslari — diabazli porfirit, tuf, ohaktoş, qumtoş va slanetslardan iborat. Ç.s.k. Jan. Farğona yirik tektonik siniği ta'sir zonasida bölib, uning serpentinlaşgan peridotit tanalari bilan boğlangan bir neça tik yotuvçi şoxobçalari yönalişi özgargan bukilmada joylaşgan. Bu toğ jinslari serpentinlaşgan peridotitlar bilan çegaradoş yerlarda kuçli gidrotermal özgarişlarga uçrab, ularda rogovik, listvenit kabi metasomatitlar rivojlangan. Ular kondagi asosiy rudalaşuv zonalarining körinişi bölib, tik va yonmayon joylaşgan 3 yirik va bir neça mayda rudalaşgan tanalarni taşkil etadi. Ularning qalinligi bir neça m dan 50—60 m gaça, çuq. 1200—1500 m, uz. 100 m dan 1500—2000 m gaça. Rudalar tuzilişi böyiça nuqtasimon, tomirlinuqtasimon, yaxlit rudalaşuv tarzida rivojlangan. Kon rudalari simob konlarining «magnezialkarbonatkinovarli» (yoki «listvenitli») turiga mansub. Ularda asosiy mineral kinovardan taşqari oz miqdorda antimonit, pirit, millerit, gersdorfit, realgar, norudalardan — kvars, kalsit, dolomit, dikkit, ankeritlar uçraydi. Konda ikkilamçi özgarişlar, ayniqsa, yer yuziga yaqin qismida kam rivojlanganligi sababli, ikkilamçi simob mineralidan kalomel, tuğma simob oz uçraydi. Simobning mikdori öta özgaruvçan bölib, 0,01% dan 1,2% gaça, örtaça 0,16%— 0,40% ni taşkil etadi. Konning kuyi çegarasi anik, belgilanmagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧЎНГКОЙ СИМОБ КОНИ - Қирғизистон Республикаси Ўш вилоятининг Аравон қишлоғидан 18 км жан. ғарбдаги кон. Жан. Фаргона симобсурма конлари камарининг Қорачатир зонаси шарқий қисмида жойлашган. Ч.с.к. 1957 й.да очилган. Кон куйи палеозойнинг вулканогенчўкинди тоғ жинслари — диабазли порфирит, туф, оҳактош, қумтош ва сланецлардан иборат. Ч.с.к. Жан. Фарғона йирик тектоник синиғи таъсир зонасида бўлиб, унинг серпентинлашган перидотит таналари билан боғланган бир неча тик ётувчи шохобчалари йўналиши ўзгарган букилмада жойлашган. Бу тоғ жинслари серпентинлашган перидотитлар билан чегарадош ерларда кучли гидротермал ўзгаришларга учраб, уларда роговик, лиственит каби метасоматитлар ривожланган. Улар кондаги асосий рудалашув зоналарининг кўриниши бўлиб, тик ва ёнмаён жойлашган 3 йирик ва бир неча майда рудалашган таналарни ташкил этади. Уларнинг қалинлиги бир неча м дан 50—60 м гача, чуқ. 1200—1500 м, уз. 100 м дан 1500—2000 м гача. Рудалар тузилиши бўйича нуқтасимон, томирлинуқтасимон, яхлит рудалашув тарзида ривожланган. Кон рудалари симоб конларининг «магнезиалкарбонаткиноварли» (ёки «лиственитли») турига мансуб. Уларда асосий минерал киновардан ташқари оз миқдорда антимонит, пирит, миллерит, герсдорфит, реальгар, норудалардан — кварц, кальцит, доломит, диккит, анкеритлар учрайди. Конда иккиламчи ўзгаришлар, айниқса, ер юзига яқин қисмида кам ривожланганлиги сабабли, иккиламчи симоб минералидан каломель, туғма симоб оз учрайди. Симобнинг микдори ўта ўзгарувчан бўлиб, 0,01% дан 1,2% гача, ўртача 0,16%— 0,40% ни ташкил этади. Коннинг куйи чегараси аник, белгиланмаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.