Çopiq qilinadigan ekinlar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 139-b. — ziyouz.com
Çopiq qilinadigan ekinlar — ösişi va hosil berişi uçun katta oziq maydoni, namlik va qator oralariga işlov beriş (tuproqni yumşatiş), zararkunandalar, begona ötlar va kasalliklarga qarşi kuraşni talab etadigan ekinlar. Texnika ekinlari — ğöza, tamaki, kanop, qand lavlagi; don ekinlari — jöxori, marjumak, makkajöxori; moyli ekinlar — kungaboqar; sabzavot ekinlari, kartoşka, ozuqabop ildizmevalilar, poliz ekinlari (qovun, tarvuz, bodring va b.) çopiq qilinadi. Bularning uruği (köçati) keng qatorlab (qator oralarini 60—90 sm qilib) ekiladi. Ösuv davrida qator oralari kultivator yoki ketmon bilan 2—6 marta yumşatiladi, puştalari çopiladi, ötoq qilinadi, 2—9 marta suğoriladi. Ç.qe. ekilgan yerda tuprokning mikrobiologik faolligi ortadi, oziq modsalar köp töplanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧОПИҚ ҚИЛИНАДИГАН ЭКИНЛАР — ўсиши ва ҳосил бериши учун катта озиқ майдони, намлик ва қатор ораларига ишлов бериш (тупроқни юмшатиш), зараркунандалар, бегона ўтлар ва касалликларга қарши курашни талаб этадиган экинлар. Техника экинлари — ғўза, тамаки, каноп, қанд лавлаги; дон экинлари — жўхори, маржумак, маккажўхори; мойли экинлар — кунгабоқар; сабзавот экинлари, картошка, озуқабоп илдизмевалилар, полиз экинлари (қовун, тарвуз, бодринг ва б.) чопиқ қилинади. Буларнинг уруғи (кўчати) кенг қаторлаб (қатор ораларини 60—90 см қилиб) экилади. Ўсув даврида қатор оралари культиватор ёки кетмон билан 2—6 марта юмшатилади, пушталари чопилади, ўтоқ қилинади, 2—9 марта суғорилади. Ч.қэ. экилган ерда тупрокнинг микробиологик фаоллиги ортади, озиқ модцалар кўп тўпланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.