Çortoq
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 151–152-b. — ziyouz.com
Çortoq — Namangan viloyati Çortoq tumanidagi şahar, tuman markazi. T.y. stansiyasi. Ç.dan respublika ahamiyatidagi Namangan — Çortoq — Nanay avtomobil yöli ötgan. Namangan ş.dan 19 km şim.da, Çortoqsoy vodiysida. Aholisi 47,7 ming kişi (2003). Ç.da paxta tozalaş, mineral suv kadoklaş zdlari, tikuvçilik fkasi, avtokorxona, savdo, madaniy va maişiy xizmat körsatiş şoxobçalari, 10 dan ziyod umumiy ta'lim maktabi, madaniyat uyi, kutubxonalar, kasalxona, poliklinika, bosmaxona va b. işlab turibdi.
Ç.dan 7 km şim.şarkda 650 m balandlikda, Çortoqsoy sohilida «Çortoq» sanatoriysi joylaşgan. Çortoq mineral suvi 1953 y.da oçilgan. Bolalar sanatoriysi ham işlab turibdi. Sanatoriyda 15 xildan köproq davolaş usullari qöllaniladi. Davolaş kompleksiga fizioterapiya, iklim bilan davolaş, massaj, parqez ovqatlar va b. kiradi. Iklimi kontinental. Yozi issiq, quruq, qişi iliq, quyoş nuri köp. Yillik quyoş nuri Kavkaz va Krim kurortlariga nisbatan ikki barobar ortiq tuşadi (4800 soat, Soçila 1980, Nalçikda 1710 soat). Quyoşning yuqori turişi natijasida bulutli kunlar kam böladi va quyoş radiatsiyasi 144,0 kkal/sm2 ga yetadi. Ç.da yanv., fevral oylaridagina tra 0°dan past böladi. Yanv. ning örtaça trasi —1,4°, eng past tra —24°, iyulning örtaça trasi 23°, eng yuqori tra 39°. Yiliga 277 mm yogin tuşadi. Bu şaroit sanatoriyda aero va gelioterapiya usullarida davolaş imkonini ham beradi. Hududi kökalamzorlaştirilgan, bog, mevazor va yonğoqzorlardan iborat.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧОРТОҚ — Наманган вилояти Чортоқ туманидаги шаҳар, туман маркази. Т.й. станцияси. Ч.дан республика аҳамиятидаги Наманган — Чортоқ — Нанай автомобиль йўли ўтган. Наманган ш.дан 19 км шим.да, Чортоқсой водийсида. Аҳолиси 47,7 минг киши (2003). Ч.да пахта тозалаш, минерал сув кадоклаш здлари, тикувчилик фкаси, автокорхона, савдо, маданий ва маиший хизмат кўрсатиш шохобчалари, 10 дан зиёд умумий таълим мактаби, маданият уйи, кутубхоналар, касалхона, поликлиника, босмахона ва б. ишлаб турибди.
Ч.дан 7 км шим.шаркда 650 м баландликда, Чортоқсой соҳилида «Чортоқ» санаторийси жойлашган. Чортоқ минерал суви 1953 й.да очилган. Болалар санаторийси ҳам ишлаб турибди. Санаторийда 15 хилдан кўпроқ даволаш усуллари қўлланилади. Даволаш комплексига физиотерапия, иклим билан даволаш, массаж, парқез овқатлар ва б. киради. Иклими континентал. Ёзи иссиқ, қуруқ, қиши илиқ, қуёш нури кўп. Йиллик қуёш нури Кавказ ва Крим курортларига нисбатан икки баробар ортиқ тушади (4800 соат, Сочила 1980, Нальчикда 1710 соат). Қуёшнинг юқори туриши натижасида булутли кунлар кам бўлади ва қуёш радиацияси 144,0 ккал/см2 га етади. Ч.да янв., февраль ойларидагина тра 0°дан паст бўлади. Янв. нинг ўртача траси —1,4°, энг паст тра —24°, июлнинг ўртача траси 23°, энг юқори тра 39°. Йилига 277 мм ёгин тушади. Бу шароит санаторийда аэро ва гелиотерапия усулларида даволаш имконини ҳам беради. Ҳудуди кўкаламзорлаштирилган, бог, мевазор ва ёнғоқзорлардан иборат.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.