«Çortoq» sanatoriysi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 152–153-b. — ziyouz.com
«Çortoq» sanatoriysi - balneologik kurort; Namangan ş.dan 25 km masofada Çortoqsoy sohilida, Çatqol toğining jan. qiyaligidagi toğ adirlarida, dengiz sathidan 650 m balandlikda joylaşgan. Çortoq mineral suvi tufayli bunyod etilgan.
1949 y. 31 avg.da Çortokda 30 örinli balneologik şifoxona taşkil etildi; yil sayin u kengaya borib, 1959 y. örinlar soni 250 taga yetdi. 1961 y. 1 martdan şifoxona «Ç.»s.ga aylantirildi. Sanatoriy hududi turli meva va manzarali daraxtlar bilan kökalamzorlaştirilgan. Mayd. 37 ga, iqlimi yumşoq, kontinental, yozi quruq, issiq, qişi yumşoq. Yanv. dagi örtaça harorat — 1,4°, iyulda 23°, nisbiy namlik 52%. Davolaş omili — minerallari kam, içiladigan, sulfatxloridli, natriyli mineral tuzlar va termal, gipertermal (42° dan yuqori vannalar uçun), yodli, xloridli, kalsiynatriyli minerallari köp (20—50 g/l) suvlar hisoblanadi. Bundan taşqari, fizioterapiya, davo fizkulturasi, massaj, issiq (parafin va ozokerit) bilan davolaş usullari ham qöllaniladi. «Ç.»s. zamonaviy davolaşdiagnostika asbobuskunalari bilan jihozlangan; u yerda 40 kişilik vanna, basseyn, duş va suv muolajasi xonalari mavjud. Sanatoriyda xarakat a'zolari, nerv sistemasi, hazm a'zolari, ginekologik va teri kasalliklari bilan oğrigan bemorlar davolanadi. Şuningdek, ötkir miokard infarktini boşdan keçirganlar sogligini tiklaş uçun 30 örinli reabilitatsiya bölimi faoliyat körsatadi. Mineral suvli vannalar gipotonik, tomir kengaytiruvçi ta'sir qiladi, u qon oqimi tezligini barqarorlaştiradi, organizmning himoya vazifasini oşiradi, yalliğlanişga qarşi ta'sir körsatadi. Sanatoriyda 400 öringa möljallangan yotoq korpuslari (bir va ikki örinli), klub, kutubxona, fitobar, sport maydonçalari va b. bor (2004).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ЧОРТОҚ» САНАТОРИЙСИ - бальнеологик курорт; Наманган ш.дан 25 км масофада Чортоқсой соҳилида, Чатқол тоғининг жан. қиялигидаги тоғ адирларида, денгиз сатҳидан 650 м баландликда жойлашган. Чортоқ минерал суви туфайли бунёд этилган.
1949 й. 31 авг.да Чортокда 30 ўринли бальнеологик шифохона ташкил этилди; йил сайин у кенгая бориб, 1959 й. ўринлар сони 250 тага етди. 1961 й. 1 мартдан шифохона «Ч.»с.га айлантирилди. Санаторий ҳудуди турли мева ва манзарали дарахтлар билан кўкаламзорлаштирилган. Майд. 37 га, иқлими юмшоқ, континентал, ёзи қуруқ, иссиқ, қиши юмшоқ. Янв. даги ўртача ҳарорат — 1,4°, июлда 23°, нисбий намлик 52%. Даволаш омили — минераллари кам, ичиладиган, сульфатхлоридли, натрийли минерал тузлар ва термал, гипертермал (42° дан юқори ванналар учун), йодли, хлоридли, кальцийнатрийли минераллари кўп (20—50 г/л) сувлар ҳисобланади. Бундан ташқари, физиотерапия, даво физкультураси, массаж, иссиқ (парафин ва озокерит) билан даволаш усуллари ҳам қўлланилади. «Ч.»с. замонавий даволашдиагностика асбобускуналари билан жиҳозланган; у ерда 40 кишилик ванна, бассейн, душ ва сув муолажаси хоналари мавжуд. Санаторийда харакат аъзолари, нерв системаси, ҳазм аъзолари, гинекологик ва тери касалликлари билан оғриган беморлар даволанади. Шунингдек, ўткир миокард инфарктини бошдан кечирганлар соглигини тиклаш учун 30 ўринли реабилитация бўлими фаолият кўрсатади. Минерал сувли ванналар гипотоник, томир кенгайтирувчи таъсир қилади, у қон оқими тезлигини барқарорлаштиради, организмнинг ҳимоя вазифасини оширади, яллиғланишга қарши таъсир кўрсатади. Санаторийда 400 ўринга мўлжалланган ётоқ корпуслари (бир ва икки ўринли), клуб, кутубхона, фитобар, спорт майдончалари ва б. бор (2004).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.