Çumçuqköz
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 166-b. — ziyouz.com
Çumçuqköz (Veronica campylopoda) — sigirquyrukdoşlar oilasiga mansub bir yillik mayda, jingalak tukli ösimlik. Böyi 5—10 sm, poyasi töğri yoki şoxlangan. Barglari oddiy, çöziq naştarsimon, yuqoridagilarining çetlari tekis, pastdagilariniki sal öyilgan. Töpguli şingilsimon. Gullari qiyşiqroq, kök, ikki jinsli. Mevasi tuklar bilan qoplangan, ikki uyali kösakça. Ç. martda gullaydi, apreldan meva tugadi. Ç. Örta Osiyoning barça hududlarida, Zakavkazye, Afğoniston, Iroq va Kiçik Osiyoda tarqalgan. Özbekistonning çöllarida, toğ etaklarining mayin tuproqli, qumli va mayda toşli yon bağirlarida ösadi. Begona öt sifatida turli ekinlar orasida ham uçraydi. Ç. bahorda ovqatga işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧУМЧУҚКЎЗ (Veronica campylopoda) — сигирқуйрукдошлар оиласига мансуб бир йиллик майда, жингалак тукли ўсимлик. Бўйи 5—10 см, пояси тўғри ёки шохланган. Барглари оддий, чўзиқ наштарсимон, юқоридагиларининг четлари текис, пастдагилариники сал ўйилган. Тўпгули шингилсимон. Гуллари қийшиқроқ, кўк, икки жинсли. Меваси туклар билан қопланган, икки уяли кўсакча. Ч. мартда гуллайди, апрелдан мева тугади. Ч. Ўрта Осиёнинг барча ҳудудларида, Закавказье, Афғонистон, Ироқ ва Кичик Осиёда тарқалган. Ўзбекистоннинг чўлларида, тоғ этакларининг майин тупроқли, қумли ва майда тошли ён бағирларида ўсади. Бегона ўт сифатида турли экинлар орасида ҳам учрайди. Ч. баҳорда овқатга ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.