Çumçuqlar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 166–167-b. — ziyouz.com
Çumçuqlar (Passer) — töqimaçilar oilasiga mansub quşlar uruği. 17 turi bor. Rangi har xil: qora, oq, jigarrang va sariq tusi köproq. Narining tomoği qora. Ötroq, köçib yuruvçi va mavsumiy quşlar. Daraxt, bino va b. joylarga uya quradi. 3—6 ta tuxum qöyadi. Tuxumini 11—12 kun bosadi. Ösimlik uruğlari va mevalari bilan oziklanadi; odatda, jöjalarini haşarotlar bilan boqadi. Afrika, Yevropa, Osiyoda TarKalgan. Özbekistonda hind çumçuği, dala çumçuq, qora tomoq çumçuq, saksovul çumçuği uçraydi. Ç. — donli ekinlarning xavfli zararkunandalari. Ç.ga qarşi kuraşda kimyoviy va biologik usullardan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧУМЧУҚЛАР (Passer) — тўқимачилар оиласига мансуб қушлар уруғи. 17 тури бор. Ранги ҳар хил: қора, оқ, жигарранг ва сариқ туси кўпроқ. Нарининг томоғи қора. Ўтроқ, кўчиб юрувчи ва мавсумий қушлар. Дарахт, бино ва б. жойларга уя қуради. 3—6 та тухум қўяди. Тухумини 11—12 кун босади. Ўсимлик уруғлари ва мевалари билан озикланади; одатда, жўжаларини ҳашаротлар билан боқади. Африка, Европа, Осиёда TapКалган. Ўзбекистонда ҳинд чумчуғи, дала чумчуқ, қора томоқ чумчуқ, саксовул чумчуғи учрайди. Ч. — донли экинларнинг хавфли зараркунандалари. Ч.га қарши курашда кимёвий ва биологик усуллардан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.