Çumolixörlar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 166-b. — ziyouz.com
Çumolixörlar (Myrmecophagidae) — çala tişlilar turkumiga mansub sut emizuvçilar oilasi. 3 uruqqa mansub 3 turi bor: katta Ç. (gavdasi 100— 120 sm, dumi 60—90 sm, oğirligi 18—23 kg), tamandua (gavdasi 55 sm ça, oğirligi 3—5 kg), kiçik Ç. (gavdasi 18 sm ça, dumi 20 sm ça, oğirligi 0,5 kg ça). Katta Ç.ning yelkasi va dumidagi tuklar juda uzun (40 sm ça), tumşuği naysimon, tişlari yöq; oldingi oyoqlaridagi tirnoği mustahkam, ilmoqsimon qayrilgan. Tamandua va kiçik Ç. dumi tuksiz. Ç. okşomda va tunda faol. Asosan, çumoli va termitlar uyasini buzib, ularni yopişqoq uzun (60 sm ça) tili bilan tutib yeydi. Yilda bitta bola tuğadi. Ç. Meksikadan Boliviyagaça bölgan joylarda, Braziliya va Şim. Argentinaning tropik örmonlari hamda butazor daştlarida tarqalgan. Katta Ç. kamayib ketgani uçun muhofazaga olingan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧУМОЛИХЎРЛАР (Myrmecophagidae) — чала тишлилар туркумига мансуб сут эмизувчилар оиласи. 3 уруққа мансуб 3 тури бор: катта Ч. (гавдаси 100— 120 см, думи 60—90 см, оғирлиги 18—23 кг), тамандуа (гавдаси 55 см ча, оғирлиги 3—5 кг), кичик Ч. (гавдаси 18 см ча, думи 20 см ча, оғирлиги 0,5 кг ча). Катта Ч.нинг елкаси ва думидаги туклар жуда узун (40 см ча), тумшуғи найсимон, тишлари йўқ; олдинги оёқларидаги тирноғи мустаҳкам, илмоқсимон қайрилган. Тамандуа ва кичик Ч. думи туксиз. Ч. окшомда ва тунда фаол. Асосан, чумоли ва термитлар уясини бузиб, уларни ёпишқоқ узун (60 см ча) тили билан тутиб ейди. Йилда битта бола туғади. Ч. Мексикадан Боливиягача бўлган жойларда, Бразилия ва Шим. Аргентинанинг тропик ўрмонлари ҳамда бутазор даштларида тарқалган. Катта Ч. камайиб кетгани учун муҳофазага олинган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.