Dabir
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 2-b. — ziyouz.com
Dabir (söğdça) — mamlakat hukmdorining şaxsiy kotibi. Ilk örta asrlardan boşlab manbalarda uçraydi. Katta va kiçik ma'muriy hudud hukmdorlarining mahkamasida kotib. Samarqandda Afrosiyob devoriy suratlari orasidagi söğdça yozuvda kotiblar boşliği — dapirpat. D.lar çuqur bilimli yetuk odamlar bölişgan. Ular din, tarix, adabiyotni puxta bilişi, ajoyib uslubda yozişi va voqeani çiroyli sözlar b-n ifodalay bilişi lozim edi. D.ning sifatlarini Nizomiy Aruziy Samarqandiy özining «Çor maqola» («Tört maqola») asarida batafsil bayon etgan. Hukmdorning boşqa hukmdorlar b-n yozişmalarining yuqori saviyada bitilişida D.ning mas'uliyati ulkan bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАБИР (сўғдча) — мамлакат ҳукмдорининг шахсий котиби. Илк ўрта асрлардан бошлаб манбаларда учрайди. Катта ва кичик маъмурий ҳудуд ҳукмдорларининг маҳкамасида котиб. Самарқандда Афросиёб деворий суратлари орасидаги сўғдча ёзувда котиблар бошлиғи — дапирпат. Д.лар чуқур билимли етук одамлар бўлишган. Улар дин, тарих, адабиётни пухта билиши, ажойиб услубда ёзиши ва воқеани чиройли сўзлар б-н ифодалай билиши лозим эди. Д.нинг сифатларини Низомий Арузий Самарқандий ўзининг «Чор мақола» («Тўрт мақола») асарида батафсил баён этган. Ҳукмдорнинг бошқа ҳукмдорлар б-н ёзишмаларининг юқори савияда битилишида Д.нинг масъулияти улкан бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.