Dağal junli qöylar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 127–128-b. — ziyouz.com
Dağal junli qöylar - qöylarning dağal jun beradigan zotlari. Mahsuldorlik belgilari va xöjalik ahamiyatiga köra D.j.q. teri va sut beruvçi zotlar (qoraköl, reşetilov, maliç va b.), göştdor-yoğdor dumbali zotlar (hisori, edilbiy, jaydari, qozoqi, qirğiz va b.), pöstinbop teri beruvçi zotlar (romanov, kulundin, kalta junli şimol qöylari va b.), göşt-jun va sut beruvçi zotlar (balbas, bozax, lezgin, tuşin, şirvon va b.)ga bölinadi. D.j.q. yiliga 50 kg gaça sut (yoğliligi 6—7%) beradi. Özbekis-tonda boqiladigan qoraköl, jaydari va hisori qöy zotlari qora, malla, qönğir, jigarrang, ola, oq bölib, boşi, quloği, oyoklari, ayrimlarining (mas, hisor zoti) qorni qisqa, yöğon, yaltiroq, uç qismi ötkir jun b-n qoplangan. Juni tivit, qiltiq, oraliq jun tolalari köpinça quruq va ulik jun aralaşgan yoğli jun birikmasidan iborat. Bu xildagi junlar qalin movut, şolça, gilam töqişda, şuningdek, kigiz bosişda işlatiladi. D.j.q. juni yiliga ikki marta — bahor va kuzda qirqiladi. Bahorgisida tivit köproq, qiltiği kamroq, tolasi uzun, sifati kuzgi jundan yaxşi-roq böladi. Yiliga sovliklardan 0,8— 2,0 kg, qöçqorlardan 1,2—3,5 kg jun qirqib olinadi, sof jun çiqişi 80% ga boradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАҒАЛ ЖУНЛИ ҚЎЙЛАР - қўйларнинг дағал жун берадиган зотлари. Маҳсулдорлик белгилари ва хўжалик аҳамиятига кўра Д.ж.қ. тери ва сут берувчи зотлар (қоракўл, решетилов, малич ва б.), гўштдор-ёғдор думбали зотлар (ҳисори, эдилбий, жайдари, қозоқи, қирғиз ва б.), пўстинбоп тери берувчи зотлар (романов, кулундин, калта жунли шимол қўйлари ва б.), гўшт-жун ва сут берувчи зотлар (балбас, бозах, лезгин, тушин, ширвон ва б.)га бўлинади. Д.ж.қ. йилига 50 кг гача сут (ёғлилиги 6—7%) беради. Ўзбекис-тонда боқиладиган қоракўл, жайдари ва ҳисори қўй зотлари қора, малла, қўнғир, жигарранг, ола, оқ бўлиб, боши, қулоғи, оёклари, айримларининг (мас, ҳисор зоти) қорни қисқа, йўғон, ялтироқ, уч қисми ўткир жун б-н қопланган. Жуни тивит, қилтиқ, оралиқ жун толалари кўпинча қуруқ ва улик жун аралашган ёғли жун бирикмасидан иборат. Бу хилдаги жунлар қалин мовут, шолча, гилам тўқишда, шунингдек, кигиз босишда ишлатилади. Д.ж.қ. жуни йилига икки марта — баҳор ва кузда қирқилади. Баҳоргисида тивит кўпроқ, қилтиғи камроқ, толаси узун, сифати кузги жундан яхши-роқ бўлади. Йилига совликлардан 0,8— 2,0 кг, қўчқорлардан 1,2—3,5 кг жун қирқиб олинади, соф жун чиқиши 80% га боради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.