Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Daha

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 128–129-b. — ziyouz.com

    Daha — eşonlarning xonaqoxlarida bölib ötadigan ön kunlik toat-ibodat. D.ning eng kattasi ramazon oyida ötgan. Muridlar (erkak va ayollar) eşon huzuriga kelib, D. talab etgan vazifalarni bajarişgan, öz murşidlarining pand-nasihatlarini tinglab, undan yana «vird» (körsatmalar) olib tarqalganlar. Tasavvuf ta'limotida D.ga ötiriş xudo oldida tavba qiliş, gu-noxlarni yuviş, xudoning rahmatiga erişiş hisoblangan. D. 3 davrga; ra-mazonning birinçi ön kunligi — «dahayi rahmat», ikkinçi ön kunligi — «dahayi mağfirat», uçinçi ön kunligi — «dahayi itqun minannor»ga (Alloq rözadorlarning gunoxlarini keçirib, ularni dözax azobidan qutqaradi, degani) bölingan. D. ramazondan boşqa ba'zi oylarda ham ötgan, ammo unga xo^lagan kişilar, köproq ayollar borgan. Taqvodorlar uçun xonaqoh içida bözdan paşşaxonaga öxşagan bölmalar qurilgan. D.ga ötirganlar uning içiga kirib, röza tutib, keçgaça har xil duolar öqiganlar. Bu holat «e'tikof» deb ham yuritiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДАҲА — эшонларнинг хонақохларида бўлиб ўтадиган ўн кунлик тоат-ибодат. Д.нинг энг каттаси рамазон ойида ўтган. Муридлар (эркак ва аёллар) эшон ҳузурига келиб, Д. талаб этган вазифаларни бажаришган, ўз муршидларининг панд-насиҳатларини тинглаб, ундан яна «вирд» (кўрсатмалар) олиб тарқалганлар. Тасаввуф таълимотида Д.га ўтириш худо олдида тавба қилиш, гу-нохларни ювиш, худонинг раҳматига эришиш ҳисобланган. Д. 3 даврга; ра-мазоннинг биринчи ўн кунлиги — «даҳайи раҳмат», иккинчи ўн кунлиги — «даҳайи мағфират», учинчи ўн кунлиги — «даҳайи итқун минаннор»га (Аллоқ рўзадорларнинг гунохларини кечириб, уларни дўзах азобидан қутқаради, дегани) бўлинган. Д. рамазондан бошқа баъзи ойларда ҳам ўтган, аммо унга хо^лаган кишилар, кўпроқ аёллар борган. Тақводорлар учун хонақоҳ ичида бўздан пашшахонага ўхшаган бўлмалар қурилган. Д.га ўтирганлар унинг ичига кириб, рўза тутиб, кечгача ҳар хил дуолар ўқиганлар. Бу ҳолат «эътикоф» деб ҳам юритилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.