Dahiston madaniyati

Dahiston madaniyati DAHISTON MADANIYATI, Arxaik Dahiston madaniyati — Örta Osiyoning jan.-ğarbida, Kaspiy den-gizi böylarida qadimda mavjud bölgan arxeologik madaniyat (mil.av.2-ming yillik oxiri — 1-ming yillikning 1-çoragi oxiri). Hoz. Astrobod (Eron) atrofidagi jez davriga mansub yodgorliklar b-n genetik aloqadorligi ku-zatiladi. Misriyon tekisligida D. m.ga oid bir qança vohalar tadqiq etilgan. Tekşirişlar natijasida Atrek daryosidan suv olgan, kengligi 5—7 m, uz. 50—60 km ga yetgan magistral kanallarga asoslangan suğoriş tizimlari aniklangan. Dehqonçilik xöjalikning yetakçi tarmoği bölgan, bunga yorğuçoq, çaqmoqtoş va temir öroqlarning köplab topilganligi dalil böla oladi. Jezdan qurol-yaroğ (şamşirlar va paykonlar) yasaşgan. Sopol idişlar kulolçilik çarxida yasalgan. Misriyon vohasida istehkomli va istehkomsiz qişloqlar bölganligi aniqlangan, ulardan ba'zilari (mas, Izzatquli — 50 ga ga yaqin) juda katta bölgan. In-şootlar, asosan, juda yirik xom ğiştdan qurilgan. Izzatqulida markaziy istehkom beşburçak şaklda bölib, atrofida turar joy qoldiklari saqlangan, qişloq çetidagi bir neçta joyda xumdonlar topilgan. Boşqa bir yirik yodgorlik — Madovtepaning ham tarhi şunga öxşaş. Qişloq markazi xuddi Izzatqulidagi kabi istehkom bölib, uning hoz. saqlangan bal. 13 m, madaniy qatlamining qalinligi 6,5 m ni taşkil etadi. D. m.ga oid topilmalar Kaspiy böyining butun jan.-şarqiy qismidan ham aniqlangan. Bu uşbu madaniy-tarixiy viloyatni Avesto va sönggi yozma manbalardagi Girkaniya b-n boğlaş imkonini beradi.