Dakka

Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 48-b. — ziyouz.com

Dakka DAKKA, Dhaka (hosildorlik ma'budasi nomidan) — Bangladeş poytaxti. Gang-Brahmaputra daryosi deltasidagi port. Mamlakatning va Dakka viloyatining ma'muriy siyosiy, iqtisodiy, madaniy va diniy markazi. Aholisi 3,8 mln. kişi (şahar atrofi b-n 7,4 mln., 1998).

D. Bengaliyaning eng köhna şaharlaridan, 1608—1717 y.larda uning poytaxti. 17—18-a. boşlarida xunarmandçilik va savdoning dunyodagi eng yirik markazlaridan bölgan. D.da işlangan muslin (yupqa gazlama), kaşta, oltin va kumuşdan yasalgan buyumlar köp mamlakatlarda, jumladan Yevropada ham maşhur bölgan. Angliya istilosidan keyin (18-a.) Hindistonga Angliyadan köplab gazlamalar keltirila boşlagaç, mahalliy hunarmandçilik va savdo inqirozga uçradi. 20-a. boşida D. milliy ozodlik harakatining markazlaridan biri böldi. 1906 y.da D.da musulmonlar ligasi tuzildi. Pokiston davlati taşkil topgandan söng D. 1947—1971 y.larda Şarqiy Pokiston (Şarqiy Bengaliya)ning ma'muriy markazi, 1971 y. dek.dan, Şarqiy Bengaliya ozodlikka erişgandan söng vujudga kelgan Bangladeş Xalq Respublikasining poytaxti.

D.— muhim transport yöllari tuguni. Xalqaro aeroport bor. D. va uning atrofi, Narayanganj ş. b-n birga, mamlakat şarqiy qismining asosiy sanoat r-nidir. Mamlakatdagi ip gazlama, jun, oziq-ovqat, kimyo, metallsozlik, oyna, kön sanoatlarining asosiy qismi D.da joylaşgan. D.ning köhna qismida Lal Bagh qal'asi, Sat Gumbaz masjidi, Katta bozor (17-a.), «Yulduzlar masjidi» (18- a.); Yangi şahar qismida un-t, Yangi masjid, San'at in-ti, Milliy kutubxona, xukumat idoralari va b. bor.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ДАККА, Дҳака (ҳосилдорлик маъбудаси номидан) — Бангладеш пойтахти. Ганг-Браҳмапутра дарёси дельтасидаги порт. Мамлакатнинг ва Дакка вилоятининг маъмурий сиёсий, иқтисодий, маданий ва диний маркази. Аҳолиси 3,8 млн. киши (шаҳар атрофи б-н 7,4 млн., 1998).

Д. Бенгалиянинг энг кўҳна шаҳарларидан, 1608—1717 й.ларда унинг пойтахти. 17—18-а. бошларида хунармандчилик ва савдонинг дунёдаги энг йирик марказларидан бўлган. Д.да ишланган муслин (юпқа газлама), кашта, олтин ва кумушдан ясалган буюмлар кўп мамлакатларда, жумладан Европада ҳам машҳур бўлган. Англия истилосидан кейин (18-а.) Ҳиндистонга Англиядан кўплаб газламалар келтирила бошлагач, маҳаллий ҳунармандчилик ва савдо инқирозга учради. 20-а. бошида Д. миллий озодлик ҳаракатининг марказларидан бири бўлди. 1906 й.да Д.да мусулмонлар лигаси тузилди. Покистон давлати ташкил топгандан сўнг Д. 1947—1971 й.ларда Шарқий Покистон (Шарқий Бенгалия)нинг маъмурий маркази, 1971 й. дек.дан, Шарқий Бенгалия озодликка эришгандан сўнг вужудга келган Бангладеш Халқ Республикасининг пойтахти.

Д.— муҳим транспорт йўллари тугуни. Халқаро аэропорт бор. Д. ва унинг атрофи, Нараянганж ш. б-н бирга, мамлакат шарқий қисмининг асосий саноат р-нидир. Мамлакатдаги ип газлама, жун, озиқ-овқат, кимё, металлсозлик, ойна, кўн саноатларининг асосий қисми Д.да жойлашган. Д.нинг кўҳна қисмида Лал Багҳ қалъаси, Сат Гумбаз масжиди, Катта бозор (17-а.), «Юлдузлар масжиди» (18- а.); Янги шаҳар қисмида ун-т, Янги масжид, Санъат ин-ти, Миллий кутубхона, хукумат идоралари ва б. бор.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.